Đau khi quan hệ khá phổ biến, kể cả ở phụ nữ trẻ. Tuy nhiên, “phổ biến” không đồng nghĩa với việc một người nên xem đau là phần bắt buộc của đời sống tình dục.
Đau có thể xuất hiện một lần vì hoàn cảnh tạm thời, nhưng cũng có thể lặp lại do vấn đề ở vùng âm hộ, âm đạo, cơ sàn chậu hoặc vùng chậu sâu hơn. Điều quan trọng là xác định đau ở đâu, xuất hiện lúc nào và có lặp lại hay không.
Đau ngay ở cửa âm đạo khác với đau sâu bên trong
Vị trí đau cung cấp thông tin rất hữu ích.
Đau hoặc rát ở vùng cửa âm đạo có thể liên quan đến ma sát, bôi trơn chưa đủ, kích ứng, tình trạng da, nhiễm trùng hoặc sự căng quá mức của các cơ quanh cửa âm đạo.
Trong khi đó, cảm giác đau sâu trong vùng chậu khi thâm nhập sâu có thể liên quan đến những nguyên nhân khác và cần được đánh giá riêng.
Không nên gom tất cả thành một tình trạng gọi đơn giản là “đau khi quan hệ”.
Thiếu bôi trơn có thể gây đau do ma sát
Nếu bề mặt âm đạo chưa đủ trơn, ma sát có thể tạo cảm giác rát hoặc bỏng.
Điều này có thể xảy ra khi cơ thể chưa có đủ thời gian kích thích, khi lượng dịch tự nhiên ít hoặc do một số yếu tố sức khỏe và thuốc.
Thêm thời gian kích thích hoặc sử dụng chất bôi trơn phù hợp có thể giúp nếu ma sát là nguyên nhân chính.
Nhưng nếu đã đủ bôi trơn mà vẫn đau, cần nhìn sang những nguyên nhân khác.
Cơ sàn chậu có thể đóng vai trò
Các cơ quanh âm đạo không phải lúc nào cũng cần “khỏe hơn”.
Ở một số người, chúng có thể quá căng hoặc khó thả lỏng.
Khi cơ thể dự đoán rằng thâm nhập sẽ đau, các cơ này còn có thể co lại như một phản ứng bảo vệ. Điều đó làm lần thâm nhập tiếp theo càng khó chịu hơn.
Một vòng lặp có thể hình thành:
sợ đau → căng cơ → đau hơn → càng sợ lần sau.
Đau không nên được giải thích bằng “cố thêm vài lần sẽ quen”
Đặc biệt với người mới bắt đầu quan hệ có thâm nhập, quan niệm rằng phụ nữ phải chịu đau cho đến khi cơ thể “quen” có thể khiến vấn đề trở nên tệ hơn.
Nếu cơ thể đang đau, tiếp tục hoạt động gây đau có thể làm tăng phản ứng phòng vệ.
Một trải nghiệm tình dục không cần phải được hoàn thành bằng mọi giá.
Có nhiều nguyên nhân y khoa khác
Nhiễm trùng, bệnh da vùng âm hộ, đau âm hộ, vấn đề cơ sàn chậu, lạc nội mạc tử cung và một số tình trạng vùng chậu khác đều có thể biểu hiện bằng đau khi quan hệ.
Không thể xác định nguyên nhân chỉ dựa vào tuổi.
Một phụ nữ 22 hoặc 27 tuổi vẫn có thể có tình trạng cần được đánh giá y khoa.
Khi nào nên đi khám?
Đau đáng được đánh giá nếu nó tái diễn, ngày càng tăng, khiến một người tránh quan hệ dù muốn gần gũi hoặc đi kèm các triệu chứng như chảy máu bất thường, dịch bất thường, ngứa, rát, đau vùng chậu ngoài lúc quan hệ hoặc thay đổi kinh nguyệt đáng kể.
Mục tiêu không phải là tìm cách “chịu đau tốt hơn”.
Mục tiêu là xác định nguyên nhân và giúp hoạt động tình dục mà người đó lựa chọn không trở thành nguồn đau đớn.