Tìm hiểu quá trình sinh sản ở người, từ cơ quan sinh sản, thụ tinh đến những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Khám phá theo bộ phận
Chạm vào một mục để xem các bài viết
1
Phôi làm tổ trong tử cung như thế nào?
Sau thụ tinh, phôi phân chia trong khi di chuyển qua ống dẫn trứng về tử cung. Khi phát triển thành phôi nang, phôi thoát khỏi lớp bao quanh rồi tiếp xúc, bám và dần xâm nhập vào nội mạc tử cung. Quá trình làm tổ thường bắt đầu khoảng 6–7 ngày sau thụ tinh và tiếp tục qua nhiều bước.
2
Quá trình thụ tinh diễn ra như thế nào?
3
Tinh trùng gặp trứng ở đâu?
4
Trứng sống được bao lâu sau khi rụng?
5
Chất nhầy cổ tử cung hỗ trợ sinh sản thế nào?
Chất nhầy cổ tử cung thay đổi theo hormone. Gần rụng trứng, estrogen làm nó thường trong, trơn, nhiều nước và có cấu trúc thuận lợi hơn cho tinh trùng sống và di chuyển qua cổ tử cung. Sau rụng trứng, progesterone thường làm chất nhầy đặc hơn.
6
Cửa sổ thụ thai là gì?
Cửa sổ thụ thai là khoảng vài ngày trong mỗi chu kỳ mà quan hệ có khả năng dẫn đến mang thai cao hơn. Nó gồm những ngày trước rụng trứng và thời gian ngắn sau rụng trứng vì tinh trùng có thể sống tới khoảng 5 ngày trong điều kiện thuận lợi, còn noãn thường có khả năng thụ tinh khoảng 12–24 giờ.
7
Tại sao không phải lần quan hệ nào cũng dẫn đến mang thai?
Mang thai đòi hỏi nhiều bước cùng thành công: phải có rụng trứng, tinh trùng sống và đến đúng vị trí, giao tử gặp nhau đúng thời điểm, thụ tinh xảy ra, phôi phát triển, di chuyển về tử cung và làm tổ. Vì xác suất của từng bước không phải 100%, một lần quan hệ không đồng nghĩa chắc chắn có thai.
8
Chu kỳ buồng trứng và chu kỳ tử cung khác nhau thế nào?
Chu kỳ buồng trứng mô tả những gì xảy ra ở buồng trứng: nang noãn phát triển, rụng trứng và hình thành hoàng thể. Chu kỳ tử cung mô tả nội mạc tử cung: hành kinh, tăng sinh và chế tiết. Hai chu kỳ diễn ra song song và được nối với nhau bởi hormone.
9
Hormone điều khiển quá trình sinh sản ra sao?
Sinh sản được điều khiển bởi trục hạ đồi–tuyến yên–tuyến sinh dục. GnRH từ vùng hạ đồi điều khiển FSH và LH; các hormone này tác động lên buồng trứng hoặc tinh hoàn. Estrogen, progesterone, testosterone, inhibin và các tín hiệu khác tạo phản hồi để hệ thống tự điều chỉnh.
10
Giới tính nhiễm sắc thể được xác định khi nào?
Trong mô hình nhiễm sắc thể giới tính phổ biến ở người, noãn mang X còn tinh trùng có thể mang X hoặc Y. Khi thụ tinh, sự kết hợp XX hoặc XY được thiết lập. Tuy nhiên phát triển giới tính sinh học còn liên quan gene, hormone và có những biến thể tự nhiên nên không thể giản lược toàn bộ giới tính con người chỉ thành XX/XY.
11
Song thai hình thành như thế nào?
Song thai có hai cơ chế chính. Song thai khác trứng hình thành khi hai noãn được thụ tinh bởi hai tinh trùng khác nhau. Song thai cùng trứng bắt đầu từ một hợp tử rồi phôi sớm tách thành hai. Cách nhau thai và túi ối hình thành phụ thuộc thời điểm phôi tách.
12
Khả năng sinh sản của nam và nữ khác nhau ra sao theo tuổi?
Ở nữ, dự trữ buồng trứng và chất lượng noãn giảm theo tuổi, đặc biệt rõ hơn từ giữa tuổi 30 trở đi. Ở nam, khả năng sinh sản thường giảm từ từ hơn; tuổi có thể ảnh hưởng chất lượng tinh trùng, DNA và thời gian để có thai nhưng không có một mốc ngừng sinh sản đột ngột tương tự mãn kinh.
13
Tuổi ảnh hưởng khả năng sinh sản như thế nào?
Khả năng sinh sản thay đổi theo tuổi ở cả hai giới nhưng rõ và sớm hơn ở nữ do số lượng và chất lượng noãn giảm theo thời gian. Ở nam, tinh trùng vẫn có thể được tạo ở tuổi cao hơn nhưng một số thông số tinh dịch và chất lượng DNA có thể thay đổi dần.
14
IUI là gì?
IUI, hay bơm tinh trùng vào buồng tử cung, là kỹ thuật xử lý mẫu tinh dịch để chọn phần tinh trùng di động rồi đưa trực tiếp vào tử cung gần thời điểm rụng trứng. Thụ tinh vẫn phải xảy ra trong cơ thể, thường ở ống dẫn trứng, nên IUI khác IVF.
15
Thụ tinh trong ống nghiệm IVF là gì?
IVF là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản trong đó buồng trứng được kích thích để phát triển nhiều nang, noãn được lấy ra và cho thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Phôi được nuôi trong vài ngày rồi một phôi phù hợp có thể được chuyển vào tử cung; các phôi khác có thể được đông lạnh.
16
Trứng đông lạnh hoạt động như thế nào?
Đông lạnh trứng là quá trình kích thích buồng trứng, lấy noãn trưởng thành rồi bảo quản bằng kỹ thuật đông lạnh rất nhanh gọi là vitrification. Khi muốn sử dụng, noãn được rã đông và thường thụ tinh bằng ICSI; phôi tạo thành có thể được nuôi và chuyển vào tử cung.