Kiến thức về chu kỳ kinh nguyệt, rụng trứng, hormone và những thay đổi thường gặp ở cơ thể phụ nữ.
Khám phá theo bộ phận
Chạm vào một mục để xem các bài viết
1
Chu kỳ kinh nguyệt là gì?
Chu kỳ kinh nguyệt là chuỗi thay đổi hormone ở buồng trứng và tử cung lặp lại theo thời gian để chuẩn bị cho khả năng mang thai. Chu kỳ được tính từ ngày đầu có kinh của một kỳ đến ngày trước kỳ kinh tiếp theo và thường gồm pha nang noãn, rụng trứng và pha hoàng thể.
2
Ngày đầu chu kỳ được tính như thế nào?
Ngày 1 của chu kỳ được tính là ngày đầu tiên bắt đầu ra máu kinh thực sự, không phải vài vệt nâu hoặc spotting rất nhẹ trước đó. Cách tính này giúp theo dõi độ dài chu kỳ, thời điểm dự đoán rụng trứng và các thay đổi theo tháng.
3
Rụng trứng là gì?
Rụng trứng là quá trình một nang trưởng thành trong buồng trứng phóng noãn ra ngoài. Noãn sau đó được các tua của ống dẫn trứng đón và có thể được thụ tinh nếu gặp tinh trùng trong thời gian thích hợp.
4
Rụng trứng thường xảy ra khi nào?
Rụng trứng thường xảy ra khoảng 12–16 ngày trước kỳ kinh tiếp theo, chứ không nhất thiết vào ngày 14. Thời điểm này thay đổi tùy độ dài chu kỳ và từng tháng; vì vậy không thể dùng một ngày cố định cho tất cả mọi người.
5
Tại sao chu kỳ không phải lúc nào cũng đúng 28 ngày?
Chu kỳ 28 ngày chỉ là một giá trị thường được dùng làm ví dụ, không phải chuẩn bắt buộc. Pha nang noãn có thể dài ngắn khác nhau giữa từng người và từng tháng, làm toàn bộ chu kỳ thay đổi trong khi vẫn có thể bình thường.
6
Máu kinh thực sự gồm những gì?
Máu kinh không chỉ là máu. Nó gồm máu, mô nội mạc tử cung đã bong, dịch nhầy cổ tử cung và các chất tiết khác từ đường sinh dục. Màu và độ đặc có thể thay đổi trong vài ngày của kỳ kinh.
7
Prostaglandin liên quan đau bụng kinh thế nào?
8
Tại sao có cục máu trong kỳ kinh?
Cục máu trong kỳ kinh hình thành khi máu và mô nội mạc ra tương đối nhanh, vượt khả năng phân giải cục đông ngay lập tức. Cục nhỏ, thỉnh thoảng xuất hiện có thể bình thường; cục rất lớn hoặc đi kèm chảy máu nhiều cần được đánh giá.
9
Tại sao đau bụng kinh xảy ra?
Đau bụng kinh chủ yếu liên quan đến prostaglandin làm tử cung co bóp để đẩy máu và nội mạc ra ngoài. Co mạnh có thể làm giảm lưu lượng máu tạm thời trong cơ tử cung và kích hoạt tín hiệu đau. Đau quá mức hoặc tăng dần không nên mặc định là bình thường.
10
PMDD là gì?
PMDD là dạng rối loạn tiền kinh nguyệt nặng, trong đó triệu chứng cảm xúc như trầm buồn, cáu gắt, lo âu hoặc thay đổi tâm trạng gây ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt. PMDD cần được đánh giá theo mô hình triệu chứng lặp lại qua chu kỳ, không chỉ dựa trên một tháng.
11
PMS là gì?
PMS, hay hội chứng tiền kinh nguyệt, là nhóm triệu chứng thể chất và cảm xúc xuất hiện trong những ngày trước kỳ kinh và giảm sau khi kinh bắt đầu. Triệu chứng có thể gồm căng ngực, đầy bụng, đau đầu, dễ cáu, buồn hoặc thay đổi giấc ngủ.
12
Tại sao ngực căng trước kỳ kinh?
Ngực có thể căng trước kỳ kinh vì estrogen và progesterone tác động lên mô tuyến vú và cân bằng dịch. Cảm giác đầy, nặng hoặc nhạy thường rõ hơn trong pha hoàng thể và giảm khi kỳ kinh bắt đầu.
13
Tại sao tâm trạng thay đổi trước kỳ kinh?
Trước kỳ kinh, estrogen và progesterone thay đổi nhanh trong pha hoàng thể muộn. Ở một số người, não nhạy với những dao động này, dẫn đến dễ cáu, buồn, lo âu hoặc thay đổi năng lượng. Giấc ngủ, stress và hoàn cảnh cũng ảnh hưởng rất mạnh.
14
Khí hư thay đổi quanh thời điểm rụng trứng như thế nào?
Quanh thời điểm rụng trứng, estrogen cao làm chất nhầy cổ tử cung thường trở nên trong hơn, trơn hơn, nhiều nước hơn và có thể kéo sợi. Đây là thay đổi sinh lý giúp tinh trùng di chuyển thuận lợi hơn, không phải lúc nào cũng đồng nghĩa đang bị kích thích tình dục.
15
Nhiệt độ cơ thể cơ bản thay đổi sau rụng trứng ra sao?
Sau rụng trứng, progesterone từ hoàng thể làm nhiệt độ cơ thể cơ bản tăng nhẹ, thường khoảng vài phần mười độ C. Sự tăng này hữu ích để xác nhận rụng trứng đã có khả năng xảy ra, nhưng không dự đoán chính xác trước thời điểm rụng trứng.
16
Stress có thể làm trễ kinh không?
Có. Stress đáng kể có thể ảnh hưởng vùng hạ đồi và trục hormone sinh sản, làm rụng trứng xảy ra muộn hơn hoặc đôi khi không xảy ra trong chu kỳ đó. Khi rụng trứng trễ, kỳ kinh tiếp theo cũng thường trễ theo.
17
Thiếu năng lượng hoặc tập luyện quá mức có thể ảnh hưởng kinh nguyệt không?
Có. Khi cơ thể thiếu năng lượng kéo dài hoặc tập luyện quá mức so với lượng năng lượng nạp vào, não có thể giảm tín hiệu GnRH, làm LH và FSH giảm và khiến rụng trứng, kinh nguyệt trở nên thưa hoặc ngừng.
18
Chu kỳ thay đổi thế nào theo tuổi?
Chu kỳ thường chưa ổn định trong những năm đầu sau dậy thì, tương đối đều hơn trong nhiều năm sinh sản và có thể thay đổi rõ trở lại trong giai đoạn tiền mãn kinh. Tuổi tác ảnh hưởng chủ yếu qua sự thay đổi hoạt động buồng trứng và hormone.
19
Có thể rụng trứng mà không nhận ra không?
Có. Nhiều người rụng trứng mà không cảm thấy dấu hiệu rõ ràng. Đau giữa kỳ, thay đổi chất nhầy cổ tử cung hoặc nhiệt độ cơ thể có thể xuất hiện ở một số người, nhưng không có triệu chứng nào là bắt buộc.
20
Khi nào kinh nguyệt không đều nên được đánh giá y tế?
Kinh nguyệt không đều nên được đánh giá khi chu kỳ thay đổi rõ và kéo dài, mất kinh nhiều tháng, chảy máu rất nhiều, kéo dài bất thường, đau tăng rõ, hoặc đi kèm triệu chứng như mệt nhiều, chóng mặt, dấu hiệu nội tiết hay khả năng mang thai.