Một người đàn ông mới có thể có vẻ “hoàn hảo” hơn chồng vì người phụ nữ biết ít hơn về anh ta, không phải vì cô ấy đã có bằng chứng nhiều hơn rằng anh ta thực sự tốt hơn.
Các khoảng trống thông tin tạo điều kiện cho idealization.
Novelty, selective exposure và fantasy có thể làm người mới được nhìn qua một bộ lọc rất khác với người bạn đời lâu năm.
Chồng là người thật với dữ liệu đầy đủ
Sau nhiều năm chung sống, người phụ nữ biết:
chồng lúc vui;
lúc cáu;
lúc bệnh;
khi thiếu ngủ;
cách dùng tiền;
những thói quen xấu;
những sai lầm lặp lại.
Đó là một representation dày đặc và phức tạp.
Người mới có thể chỉ được nhìn thấy:
ở công sở;
trong cuộc trò chuyện thú vị;
khi ăn mặc đẹp;
khi chủ động và lịch sự.
So sánh hai hình ảnh này vốn đã bất cân xứng.
Unknown information dễ được fantasy lấp vào
Nếu người phụ nữ chưa biết một điều về crush, tâm trí có thể suy đoán.
Ví dụ:
“Anh ấy chắc rất tâm lý.”
“Có vẻ anh ấy sẽ không bao giờ cư xử như chồng mình.”
“Anh ấy chắc rất lãng mạn.”
Nhưng “chắc” ở đây có thể dựa trên ít dữ liệu.
Một người càng chưa được biết đầy đủ, càng có nhiều khoảng trống để expectation lấp vào.
Idealization là gì?
Idealization không nhất thiết có nghĩa hoàn toàn tưởng tượng sai.
Người đàn ông mới có thể thật sự:
tử tế;
thông minh;
hấp dẫn;
responsive.
Idealization xảy ra khi những điểm tích cực được khuếch đại, còn các mặt chưa biết hoặc không thuận lợi bị giảm trọng số.
Một crush dễ được trải nghiệm như “phiên bản cô đọng” của những gì hấp dẫn nhất.
Novelty giúp giữ attention ở phần thú vị
Ở người mới, mỗi interaction còn có thể cung cấp thông tin mới.
Não tiếp tục hỏi:
“Anh ấy còn thế nào nữa?”
Điều này duy trì curiosity và anticipation.
Chồng không còn bí ẩn theo cách đó.
Nhưng predictability của partner lâu năm cũng đi cùng những thứ người mới chưa có:
trust;
shared history;
tested commitment;
và knowledge thực tế.
Self-expansion và cảm giác “thế giới mới”
Arthur Aron và Elaine Aron phát triển self-expansion model, theo đó close relationships có thể giúp con người mở rộng self thông qua những trải nghiệm, khả năng và góc nhìn mới.
Một người mới đôi khi có thể đại diện cho:
một môi trường khác;
cách sống khác;
những hoạt động mới;
một phiên bản khác của chính mình.
Cảm giác expansion này có thể được gán cho:
“Anh ấy đặc biệt.”
Trong khi một phần excitement thực ra có thể đến từ newness of self khi ở cạnh người đó.
Chồng bị đánh giá trong context trách nhiệm
Một người mới chưa phải:
người chia tiền nhà;
người đưa đón con;
người phải quyết định những vấn đề khó;
người sống cùng khi cả hai đều stress.
Do đó anh ta ít có cơ hội tạo conflict.
Absence of conflict không nhất thiết chứng minh superior compatibility.
Nó có thể chỉ chứng minh relationship chưa bị đặt vào những bài test tương tự.
Comparison có thể khuếch đại idealization
Khi attraction mạnh, contrast có thể trở nên:
crush = mới, vui, hiểu mình;
chồng = quen, mệt, trách nhiệm.
Nhưng đó là comparison giữa hai contexts chứ không chỉ hai con người.
Đây là khác biệt với bài 30: bài 30 tập trung vào quá trình comparison; bài 31 tập trung vào idealized representation của người mới.
Có phải idealization luôn sai?
Không.
Đôi khi impression tích cực ban đầu sau này được xác nhận.
Nhưng vấn đề khoa học là uncertainty.
Khi còn ít dữ liệu, confidence rằng người kia “hoàn hảo” thường lớn hơn mức evidence cho phép.
Hiểu lầm thường gặp
“Cảm giác người mới hoàn hảo chứng minh đã gặp đúng người.”
Không.
“Idealization nghĩa là attraction giả.”
Attraction có thể hoàn toàn thật; interpretation về người đó mới có thể vượt dữ liệu.
“Chồng nhiều khuyết điểm hơn vì mình thấy chúng.”
Một phần đơn giản vì bạn đã có nhiều cơ hội quan sát hơn.
Kết luận
Người đàn ông mới có thể có vẻ hoàn hảo hơn vì novelty, selective exposure, thiếu dữ liệu tiêu cực và fantasy lấp vào những khoảng trống chưa biết.
Cảm giác đó có thể rất mạnh và hoàn toàn thật về mặt chủ quan.
Nhưng:
cảm giác hoàn hảo ≠ bằng chứng về compatibility lâu dài.
Người mới đang được nhìn trong ánh sáng của discovery; chồng đang được nhìn trong toàn bộ ánh sáng của reality.