Có thể. Self-disclosure — chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc hoặc trải nghiệm riêng tư — là một trong những quá trình quan trọng giúp intimacy hình thành giữa con người.
Nhưng chia sẻ chuyện riêng không phải công thức tạo tình yêu và càng không có nghĩa một phụ nữ cứ tâm sự với đàn ông khác là đang ngoại tình tình cảm.
Điểm quan trọng nằm ở self-disclosure + perceived responsiveness + reciprocity.
Self-disclosure làm người khác biết phần “bên trong” của mình
Quan hệ xã giao thường dựa trên thông tin bề mặt:
công việc; thời tiết; sở thích đơn giản; chuyện hàng ngày.
Khi self-disclosure sâu hơn, một người có thể chia sẻ:
nỗi sợ; mục tiêu; cảm giác thất vọng; ký ức riêng; điều mình chưa nói với nhiều người.
Người nghe lúc này có quyền tiếp cận một phần self-concept mà người khác ít được thấy.
Điều đó có thể tăng cảm giác:
“Người này biết mình.”
Harry Reis và Philip Shaver: intimacy là một quá trình giữa hai người
Harry Reis và Philip Shaver phát triển interpersonal process model of intimacy.
Theo mô hình này, intimacy không chỉ xuất hiện vì một người nói chuyện riêng tư.
Nó phát triển mạnh hơn khi self-disclosure được người kia đáp lại theo cách được cảm nhận là:
hiểu mình, quan tâm tới mình và xác nhận điều mình đang trải nghiệm.
Khái niệm này sau đó được nghiên cứu rộng dưới tên perceived partner responsiveness.
Nghiên cứu về self-disclosure và responsiveness cho thấy disclosure có liên quan tới intimacy đặc biệt khi người chia sẻ cảm thấy người nghe đáp lại một cách responsive.
Chính response mới có thể làm câu chuyện trở nên đặc biệt
Giả sử một phụ nữ kể với đồng nghiệp:
“Dạo này tôi rất áp lực.”
Nếu người đàn ông chỉ đáp:
“Ừ, ai cũng vậy.”
câu chuyện có thể không làm closeness tăng nhiều.
Nhưng nếu anh ấy:
lắng nghe; nhớ chi tiết; hỏi lại; thể hiện empathy; và làm cô ấy cảm thấy thật sự được hiểu,
interaction có thể có emotional reward mạnh hơn.
Cô ấy không chỉ nhớ:
“mình đã kể chuyện.”
Cô ấy nhớ:
“mình được người này hiểu.”
Đó là cầu nối tới bài 29.
Reciprocity làm intimacy phát triển hai chiều
Self-disclosure thường có tính reciprocal.
Một người chia sẻ → người kia cũng chia sẻ → mức trust tăng → cả hai chia sẻ sâu hơn.
Quá trình có thể diễn ra dần đến mức hai người không nhận ra mức emotional intimacy đã thay đổi.
Tuy nhiên, reciprocal disclosure cũng xảy ra trong friendship lành mạnh mà không có romance.
Vì vậy:
intimacy ≠ romantic attraction.
Khi nào self-disclosure dễ chuyển thành attraction hơn?
Khả năng này có thể cao hơn khi một số yếu tố đã có sẵn:
physical attraction;
reciprocal liking;
frequent contact;
emotional reward;
privacy;
uncertainty về cảm xúc của người kia;
hoặc dissatisfaction trong một phần quan hệ chính.
Nhưng không yếu tố nào là điều kiện bắt buộc.
Một phụ nữ có hôn nhân tốt vẫn có thể cảm thấy closeness với một người bạn nam mà không phát triển sexual attraction.
Tại sao chuyện riêng đôi khi có sức mạnh lớn hơn conversation thông thường?
Vì self-disclosure có thể tạo:
uniqueness.
Nếu một phụ nữ nghĩ:
“Mình chưa kể chuyện này với ai ngoài anh ấy,”
mối quan hệ có thể có cảm giác đặc biệt hơn.
Secrecy và exclusivity còn có thể làm salience tăng.
Nhưng phải phân biệt:
sự đặc biệt của thông tin với độ sâu của tình yêu.
Một mối quan hệ mới có thể cảm thấy cực kỳ intimate vì disclosure diễn ra nhanh, nhưng vẫn chưa được kiểm nghiệm qua thời gian.
Chia sẻ chuyện hôn nhân có phải đặc biệt nguy hiểm?
Không có quy luật cho mọi trường hợp.
Nhưng khi một người thường xuyên chia sẻ những bất mãn sâu sắc về bạn đời với một alternative đồng thời nhận được validation từ alternative đó, comparison có thể bắt đầu thay đổi.
Tuy vậy topic này không nên biến thành lời khuyên “không được tâm sự với người khác”.
Self-disclosure là một hoạt động xã hội bình thường.
Ý nghĩa phụ thuộc:
nội dung; mục đích; boundaries; reciprocity; và mối quan hệ đang phát triển theo hướng nào.
Từ intimacy đến ngoại tình không phải đường thẳng
Một phụ nữ có thể cảm thấy rất thân với một người đàn ông mà không:
sexual desire;
romantic intention;
hay behavioral involvement.
Cảm giác closeness chỉ là một phần của bức tranh.
Hiểu lầm thường gặp
“Phụ nữ tâm sự với đàn ông khác là ngoại tình cảm xúc.”
Không thể định nghĩa chỉ dựa vào một hành vi disclosure.
“Kể càng sâu càng yêu.”
Depth of disclosure không phải thước đo trực tiếp của romantic love.
“Người hiểu mình nhất chắc chắn là người hợp nhất.”
Một interaction responsive có thể rất mạnh nhưng compatibility lâu dài là vấn đề rộng hơn.
Kết luận
Chia sẻ chuyện riêng có thể làm intimacy tăng, đặc biệt khi người phụ nữ cảm thấy người đàn ông kia hiểu, quan tâm và đáp lại mình một cách responsive.
Công trình của Harry Reis và Philip Shaver giúp giải thích cơ chế này.
Nhưng:
self-disclosure → intimacy có thể tăng
không đồng nghĩa:
self-disclosure → yêu → ngoại tình.