Có. Một số thuốc có thể gây tác dụng không mong muốn liên quan đến tình dục ở một số người. Biểu hiện có thể là giảm ham muốn, thay đổi khả năng cương, khó đạt cực khoái hoặc thay đổi xuất tinh.
Nhưng việc một triệu chứng xuất hiện trong lúc đang dùng thuốc không tự động chứng minh thuốc là nguyên nhân.
Vì sao thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục?
Đáp ứng tình dục cần sự phối hợp của não, hệ thần kinh, mạch máu và hormone.
Thuốc tác động lên một trong những hệ thống này đôi khi cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục.
Chẳng hạn, một thuốc có thể làm thay đổi chất dẫn truyền thần kinh trong não; thuốc khác ảnh hưởng đến huyết áp hoặc hệ thần kinh tự chủ; một nhóm khác có thể tác động đến môi trường hormone.
Vì vậy, tác dụng tình dục của các thuốc không giống nhau.
Những nhóm thuốc nào thường được xem xét?
Tùy từng hoạt chất và từng người, các thuốc có khả năng liên quan có thể bao gồm một số:
- thuốc chống trầm cảm;
- thuốc chống loạn thần;
- thuốc điều trị tăng huyết áp;
- thuốc tác động đến hormone;
- thuốc điều trị một số bệnh tuyến tiền liệt;
- opioid và một số thuốc tác động lên hệ thần kinh.
Đây không phải danh sách để người bệnh tự xác định thủ phạm. Ngay trong cùng một nhóm, các thuốc có thể có hồ sơ tác dụng phụ khác nhau.
Bệnh đang được điều trị cũng có thể gây triệu chứng
Đây là lý do rất dễ kết luận nhầm.
Ví dụ, một người dùng thuốc chống trầm cảm và đồng thời giảm ham muốn. Tác dụng phụ của thuốc là một khả năng, nhưng bản thân trầm cảm cũng có thể làm giảm ham muốn.
Tương tự, người dùng thuốc huyết áp có thể khó cương, nhưng tăng huyết áp và bệnh mạch máu cũng có thể góp phần.
Muốn phân biệt cần xem xét toàn bộ bối cảnh.
Thời điểm xuất hiện cung cấp thông tin quan trọng
Một số câu hỏi có thể giúp bác sĩ đánh giá:
- Triệu chứng bắt đầu trước hay sau thuốc?
- Có xuất hiện sau khi tăng liều không?
- Có thuốc nào khác được thêm cùng thời điểm?
- Bệnh nền có thay đổi không?
- Biểu hiện cụ thể là giảm ham muốn, khó cương hay khó cực khoái?
Thông tin càng cụ thể, việc đánh giá càng hữu ích.
Không nên tự ngừng thuốc
Đây là nguyên tắc quan trọng.
Một số thuốc nếu dừng đột ngột có thể gây triệu chứng cai, bệnh tái phát hoặc những hậu quả nghiêm trọng khác.
Nếu nghi ngờ tác dụng phụ tình dục, người bệnh nên trao đổi với người kê đơn. Tùy tình huống, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liều, thời điểm dùng, đổi thuốc hoặc một cách xử trí khác.
Không phải trường hợp nào cũng cần thay thuốc.
Đừng dùng thêm sản phẩm “sinh lý” để tự cân bằng tác dụng phụ
Việc tự mua một sản phẩm hỗ trợ cương hoặc thực phẩm bổ sung trong khi vẫn chưa xác định nguyên nhân có thể tạo ra tương tác không mong muốn.
Đặc biệt, một số sản phẩm bán không chính thống có thể chứa hoạt chất không được ghi trên nhãn.
Nếu thay đổi tình dục bắt đầu trong quá trình điều trị một bệnh, bước hợp lý nhất thường là rà soát thuốc cùng chuyên gia y tế, thay vì tự thêm hoặc tự bỏ thuốc.