Không có cơ sở khoa học để nói rằng “phụ nữ thích ngoại tình” như một đặc tính chung của giới nữ. Điều khoa học có thể ghi nhận là một số phụ nữ từng có quan hệ ngoài cặp đôi, một số từng muốn có trải nghiệm tình dục hoặc tình cảm với người khác, nhiều người từng nhận thấy người khác hấp dẫn, trong khi rất nhiều người không biến bất kỳ cảm giác nào như vậy thành hành vi.
Điểm quan trọng là phải tách ít nhất sáu hiện tượng:
nhận thấy hấp dẫn → bị hấp dẫn → ham muốn → tưởng tượng → có ý định → thực hiện hành vi.
Chúng liên quan với nhau nhưng không phải một.
“Thích ngoại tình” thực ra có thể đang nói về nhiều thứ
Trong ngôn ngữ đời thường, một người có thể nói phụ nữ “thích ngoại tình” khi quan sát thấy cô ấy thích được người khác chú ý, có crush, có fantasy, thấy người mới hấp dẫn hoặc thực sự có quan hệ ngoài hôn nhân.
Về mặt tâm lý học, gộp tất cả những hiện tượng này vào một khái niệm sẽ làm mất phần quan trọng nhất của vấn đề.
Một phụ nữ có thể thích cảm giác được chú ý nhưng không muốn quan hệ tình dục.
Một người khác có thể có ham muốn tình dục với một người mới nhưng không muốn xây dựng quan hệ tình cảm.
Người thứ ba có fantasy nhưng hoàn toàn không có ý định thực hiện.
Và chỉ một bộ phận biến những trạng thái nội tâm đó thành hành vi.
Nghiên cứu gần đây của Lucia F. O'Sullivan và cộng sự về extradyadic attraction — sự hấp dẫn hướng tới một người bên ngoài mối quan hệ — đặc biệt hữu ích ở điểm này. Những người tham gia đều đang trong quan hệ độc quyền nhưng vẫn có một đối tượng họ cảm thấy hấp dẫn. Theo dõi theo thời gian cho thấy ở nhiều người, sự hấp dẫn này tồn tại mà không đi kèm tổn hại rõ ràng đối với mối quan hệ chính.
Điều đó trực tiếp chống lại cách suy luận:
“Đã thích người khác = đang muốn ngoại tình.”
Động cơ ngoại tình không phải chỉ có một
Ngay cả khi chỉ xét những người đã thực sự ngoại tình, khoa học cũng không tìm thấy một động cơ duy nhất.
William D. Barta và Susan M. Kiene nghiên cứu động cơ ngoại tình trong các mối quan hệ hẹn hò và nhận thấy mô hình nhiều động cơ phù hợp hơn cách chia đơn giản thành “đàn ông vì tình dục, phụ nữ vì tình cảm”. Các yếu tố được ghi nhận bao gồm động cơ tình dục, bất mãn, cảm giác bị bỏ bê và tức giận; đồng thời khác biệt cá nhân như sociosexuality cũng có liên quan.
Các nghiên cứu sau đó còn phân biệt thêm những động cơ như thiếu tình yêu, mức cam kết thấp, tìm kiếm cảm giác được công nhận, mong muốn đa dạng tình dục và yếu tố hoàn cảnh.
Như vậy, hỏi “phụ nữ có thích ngoại tình không?” giống như hỏi một nhóm hành vi rất phức tạp có phải do một sở thích duy nhất hay không. Câu trả lời là không.
Phụ nữ vẫn có hệ thống ham muốn tình dục độc lập
Một định kiến khác cho rằng đàn ông có thể tìm người khác vì tình dục, còn phụ nữ chỉ hướng ra ngoài khi thiếu tình cảm.
Bằng chứng không ủng hộ cách chia cứng như vậy.
Phụ nữ có thể có ham muốn hướng tới người ngoài mối quan hệ, mong muốn sự đa dạng tình dục hoặc fantasy không gắn với mong muốn xây dựng tình yêu. Nghiên cứu về sexual boredom và sexual desire thậm chí đo riêng ham muốn hướng tới bạn đời, ham muốn hướng tới người hấp dẫn khác và ham muốn tình dục một mình, cho thấy đây không phải một biến số duy nhất.
Điều đó không có nghĩa phụ nữ và đàn ông giống hệt nhau về trung bình. Nó chỉ cho thấy mô hình “nam = sex, nữ = emotion” quá đơn giản.
Tại sao có người dễ hướng ra ngoài hơn người khác?
Một khái niệm quan trọng là sociosexuality — mức độ một người cảm thấy thoải mái với tình dục ít gắn với cam kết.
Người có sociosexual orientation tương đối “unrestricted” có xu hướng cởi mở hơn với tình dục ngoài một quan hệ gắn bó. Barta và Kiene ghi nhận sociosexuality có liên quan đến động cơ tình dục trong ngoại tình.
Nhưng đây vẫn là khuynh hướng, không phải số phận.
Ngoài ra còn có:
- mức độ cam kết;
- chất lượng quan hệ;
- ham muốn tình dục;
- cơ hội;
- khả năng tự kiểm soát;
- quan niệm cá nhân về chung thủy;
- tính cách;
- hoàn cảnh.
Vì vậy hai phụ nữ cùng thấy một người đàn ông rất hấp dẫn có thể phản ứng hoàn toàn khác nhau.
Hiểu lầm thường gặp
“Phụ nữ hạnh phúc thì không bao giờ nhìn thấy đàn ông khác hấp dẫn.”
Không đúng. Hệ thống nhận diện sức hấp dẫn không biến mất khi một người bước vào quan hệ.
“Có fantasy nghĩa là trong lòng muốn phản bội.”
Fantasy là hoạt động tâm trí; nó không phải cam kết hành động.
“Phụ nữ ngoại tình chủ yếu vì thiếu tình yêu.”
Có thể đúng với một số trường hợp nhưng nghiên cứu cho thấy động cơ đa dạng hơn nhiều.
“Nếu có ham muốn với người khác thì chắc chắn hôn nhân có vấn đề.”
Không thể kết luận như vậy chỉ từ sự tồn tại của ham muốn.
Kết luận
Phụ nữ không thể được mô tả khoa học bằng câu “thích ngoại tình” hay “không thích ngoại tình”.
Điều chính xác hơn là: phụ nữ cũng có khả năng nhận thấy người khác hấp dẫn, có sexual attraction, fantasy, ham muốn sự mới lạ và trong một số trường hợp có hành vi ngoài quan hệ. Nhưng từ cảm giác hấp dẫn đến hành vi ngoại tình còn có rất nhiều tầng tâm lý và quyết định.
Attraction không phải infidelity. Ham muốn cũng không phải hành vi.