Có thể.
Ở một số nam giới, lo âu khi quan hệ có thể góp phần làm khả năng kiểm soát xuất tinh trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, không nên suy ra rằng mọi trường hợp xuất tinh sớm đều “do tâm lý”.
Mối quan hệ giữa lo âu và xuất tinh thường phức tạp và có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Khi quan hệ biến thành một bài kiểm tra
Một người từng có trải nghiệm xuất tinh sớm có thể bước vào lần quan hệ tiếp theo với hàng loạt suy nghĩ:
“Không biết lần này được bao lâu?”
“Có lại xảy ra không?”
“Người kia sẽ nghĩ gì?”
“Mình phải kiểm soát bằng được.”
Sự chú ý lúc này chuyển từ trải nghiệm thân mật sang theo dõi thành tích của chính mình.
Người đó có thể liên tục kiểm tra mức cương, mức hưng phấn và thời gian đã trôi qua.
Điều này làm việc thư giãn và điều chỉnh phản ứng trở nên khó khăn hơn.
Lo âu tác động lên cơ thể chứ không chỉ nằm trong suy nghĩ
Khi căng thẳng, hệ thần kinh tự chủ thay đổi trạng thái hoạt động. Nhịp tim, hô hấp, trương lực cơ và mức cảnh giác đều có thể tăng.
Trong hoạt động tình dục, trạng thái cảnh giác quá mức có thể làm người nam cảm thấy hưng phấn tăng nhanh hoặc khó nhận biết những mức độ trung gian trước khi tiến gần đến xuất tinh.
Một số người còn vô thức tăng tốc vì muốn “hoàn thành” trước khi điều gì đó xảy ra không như mong đợi.
Xuất tinh sớm cũng có thể tạo ra lo âu
Mối liên hệ không chỉ theo chiều:
lo âu → xuất tinh sớm.
Nó cũng có thể diễn ra:
xuất tinh sớm → lo âu về lần sau → trải nghiệm khó khăn hơn → lo âu tăng thêm.
Đây là một vòng lặp có thể tự duy trì.
Vì thế, chỉ hỏi “cái nào có trước?” đôi khi không quan trọng bằng việc nhận ra vòng lặp đang tồn tại.
Không phải cứ thư giãn là sẽ hết
Lời khuyên “đừng nghĩ nữa, cứ thư giãn” thường không đủ.
Lo âu về hoạt động tình dục có thể liên quan đến:
- sợ làm bạn tình thất vọng;
- trải nghiệm không thuận lợi trước đây;
- thiếu tự tin;
- vấn đề giao tiếp trong mối quan hệ;
- lo về khả năng cương;
- kỳ vọng quá cao về hiệu suất.
Nếu không xác định được điều đang tạo áp lực, việc cố ép mình thư giãn thậm chí có thể trở thành một nhiệm vụ mới.
Điều gì có thể giúp?
Một bước hữu ích là chuyển mục tiêu từ “phải kéo dài X phút” sang nhận biết cơ thể và duy trì trải nghiệm thoải mái hơn.
Giao tiếp với bạn tình cũng có thể giảm cảm giác phải âm thầm “thể hiện”.
Nếu lo âu rõ rệt, kéo dài hoặc xuất hiện cả ngoài đời sống tình dục, tư vấn tâm lý hoặc liệu pháp tình dục với chuyên gia phù hợp có thể hữu ích.
Nếu xuất tinh sớm xảy ra thường xuyên, cũng không nên mặc định nguyên nhân chỉ là tâm lý. Đánh giá y khoa có thể cần thiết để xem xét bức tranh toàn diện.