Khi phụ nữ bước vào tuổi trung niên và tiến gần thời kỳ mãn kinh, âm đạo có thể trải qua nhiều thay đổi về độ ẩm, độ đàn hồi, độ dày của niêm mạc và khả năng đáp ứng với kích thích. Những thay đổi này chủ yếu liên quan đến sự suy giảm estrogen theo thời gian.
Tuy nhiên, không phải phụ nữ nào cũng trải qua các thay đổi giống nhau hoặc ở cùng một mức độ.
Niêm mạc âm đạo có thể trở nên mỏng hơn
Estrogen giúp duy trì độ dày và cấu trúc của lớp niêm mạc âm đạo. Khi estrogen giảm, lớp mô này có thể trở nên mỏng và dễ kích ứng hơn.
Một số phụ nữ vì thế cảm thấy nóng rát, châm chích hoặc khó chịu hơn khi có ma sát.
Độ ẩm tự nhiên có thể giảm
Âm đạo và vùng tiền đình có nhiều cơ chế giúp duy trì độ ẩm. Khi môi trường hormone thay đổi, khả năng giữ ẩm và tạo dịch khi kích thích có thể giảm.
Điều này không đồng nghĩa với việc người phụ nữ mất ham muốn. Phản ứng bôi trơn có thể thay đổi độc lập với cảm giác muốn gần gũi.
Mô có thể kém đàn hồi hơn
Estrogen cũng góp phần duy trì collagen và tính đàn hồi của mô. Sau mãn kinh, âm đạo có thể ít co giãn hơn trước nếu những thay đổi mô trở nên rõ rệt.
Một số người có thể cảm thấy âm đạo “chặt” hơn hoặc khó chịu khi đưa vật vào, đặc biệt nếu cơ thể chưa được kích thích đủ.
pH âm đạo có thể thay đổi
Ở tuổi sinh sản, môi trường âm đạo thường có tính acid nhờ hệ vi khuẩn có lợi, đặc biệt là Lactobacillus.
Khi estrogen giảm, lượng glycogen trong tế bào niêm mạc giảm và hệ vi sinh có thể thay đổi. pH âm đạo có xu hướng tăng, khiến một số người dễ gặp kích ứng hoặc thay đổi hệ vi khuẩn hơn.
Lưu lượng máu khi kích thích vẫn rất quan trọng
Khi hưng phấn, lưu lượng máu đến âm đạo và âm hộ tăng lên. Quá trình này giúp mô căng, tăng độ nhạy và hỗ trợ sự bôi trơn.
Ở tuổi trung niên, phản ứng này vẫn tồn tại nhưng có thể cần nhiều thời gian hơn để đạt mức tối đa.
Âm đạo không đơn giản là “co lại vì tuổi”
Cảm giác chật hoặc đau không nên được giải thích đơn giản rằng âm đạo đã “nhỏ lại”. Các yếu tố như khô mô, giảm đàn hồi, căng cơ sàn chậu hoặc ít kích thích trước khi quan hệ đều có thể góp phần.
Khi nào nên đi khám?
Nên trao đổi với bác sĩ nếu có khô kéo dài, đau khi quan hệ, nóng rát, ngứa, chảy máu, tiểu buốt hoặc các triệu chứng làm ảnh hưởng rõ đến chất lượng cuộc sống.
Nhiều thay đổi ở âm đạo sau tuổi trung niên có thể được hỗ trợ hiệu quả nếu xác định đúng nguyên nhân.
Câu hỏi liên quan
- Vì sao âm đạo khô hơn sau tuổi 40?
- Estrogen ảnh hưởng đến mô âm đạo như thế nào?
- pH âm đạo thay đổi ra sao sau mãn kinh?
- Vì sao quan hệ có thể gây đau khi lớn tuổi?