Testosterone thường được gọi là “hormone nam”, nhưng phụ nữ cũng có testosterone trong cơ thể. Hormone này tham gia vào nhiều quá trình sinh học và có liên quan đến chức năng tình dục nữ.
Ở phụ nữ 60+, vai trò của testosterone vẫn tồn tại. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa testosterone và ham muốn phức tạp hơn công thức “testosterone thấp = mất ham muốn”.
Phụ nữ cũng sản xuất androgen
Androgen là nhóm hormone bao gồm testosterone.
Trong cơ thể phụ nữ, androgen có nguồn gốc từ buồng trứng, tuyến thượng thận và quá trình chuyển đổi các tiền chất hormone ở mô ngoại vi.
Nồng độ androgen thay đổi trong suốt cuộc đời. Sự thay đổi này không diễn ra giống hệt estrogen và cũng không thể chỉ dựa vào tuổi 60 để dự đoán mức testosterone của một người cụ thể.
Testosterone liên quan gì đến tình dục?
Androgen có liên quan đến hệ thống điều hòa ham muốn và đáp ứng tình dục.
Não bộ có các thụ thể và mạng lưới thần kinh chịu ảnh hưởng của hormone. Testosterone vì thế được xem là một trong nhiều thành phần sinh học có thể tham gia vào động lực tình dục.
Nhưng ham muốn không phải sản phẩm của một hormone duy nhất.
Hai phụ nữ có mức testosterone tương tự có thể có mức ham muốn rất khác nhau vì giấc ngủ, tâm trạng, sức khỏe, thuốc, chất lượng quan hệ và trải nghiệm tình dục của họ khác nhau.
Có thể xét nghiệm testosterone để biết vì sao giảm ham muốn không?
Xét nghiệm hormone có những ứng dụng y khoa nhất định, nhưng một con số testosterone đơn lẻ thường không thể giải thích đầy đủ ham muốn của một phụ nữ.
Chức năng tình dục là kết quả của nhiều hệ thống cùng hoạt động.
Nếu một người 60+ đột nhiên giảm ham muốn, bác sĩ có thể cần xem xét rộng hơn: thay đổi thuốc, đau khi quan hệ, bệnh lý mới, trầm cảm, vấn đề giấc ngủ, stress, thay đổi trong mối quan hệ và những yếu tố khác.
Chỉ tập trung vào testosterone có thể bỏ sót nguyên nhân quan trọng hơn.
Vì sao ham muốn có thể thay đổi dù testosterone không phải vấn đề chính?
Hãy hình dung một người vẫn có khả năng tạo ham muốn nhưng mỗi lần quan hệ đều đau do khô và kích ứng.
Sau nhiều lần như vậy, não có lý do để giảm động lực hướng tới hoạt động gây khó chịu.
Một người khác có thể không đau nhưng đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến đáp ứng tình dục.
Người thứ ba có thể khỏe mạnh nhưng mối quan hệ không còn tạo cảm giác gần gũi.
Ba trường hợp đều có thể được mô tả là “giảm ham muốn”, nhưng cơ chế hoàn toàn khác nhau.
Testosterone không phải thuốc trẻ hóa tình dục
Việc testosterone có vai trò trong chức năng tình dục không đồng nghĩa với việc bổ sung testosterone sẽ làm mọi phụ nữ 60+ tăng ham muốn.
Điều trị androgen trong y khoa đòi hỏi đánh giá đúng tình trạng, lợi ích tiềm năng, chống chỉ định và tác dụng phụ.
Testosterone không nên được sử dụng như một sản phẩm “trẻ hóa” tùy tiện.
Các chế phẩm có liều lượng không phù hợp có thể đưa nồng độ hormone vượt quá mức sinh lý của phụ nữ và gây tác dụng không mong muốn.
Những yếu tố nào nên được xem xét trước?
Khi ham muốn giảm và điều đó gây khó chịu cho người phụ nữ, việc đánh giá thường cần đặt câu hỏi rộng hơn:
Ham muốn thay đổi từ khi nào? Có đau hoặc khô khi quan hệ không? Có thuốc mới không? Giấc ngủ thế nào? Có triệu chứng trầm cảm hoặc lo âu không? Mối quan hệ có thay đổi không? Người phụ nữ có thực sự muốn đời sống tình dục nhiều hơn, hay chỉ cảm thấy mình “đáng lẽ phải muốn”?
Câu cuối đặc biệt quan trọng.
Không phải mức ham muốn thấp nào cũng là rối loạn cần điều trị. Nếu người phụ nữ không cảm thấy khó chịu với mức ham muốn của mình, việc chỉ so sánh với quá khứ hoặc với người khác không đủ để kết luận có bệnh.
Ham muốn ở tuổi 60+ vẫn có thể mạnh
Tuổi cao không loại bỏ vai trò của androgen, não bộ hay hệ thống tạo phần thưởng và khoái cảm.
Một số phụ nữ vẫn duy trì ham muốn đáng kể sau tuổi 60. Một số khác thay đổi từ ham muốn tự phát sang ham muốn xuất hiện nhiều hơn trong quá trình gần gũi.
Điều này nhắc chúng ta rằng ham muốn ở phụ nữ lớn tuổi không thể được dự đoán chỉ bằng tuổi hoặc một xét nghiệm hormone.
Điểm quan trọng: testosterone vẫn tham gia vào sinh lý tình dục của phụ nữ 60+, nhưng chỉ là một phần của hệ thống phức tạp. Đánh giá ham muốn cần nhìn vào toàn bộ cơ thể, tâm lý và hoàn cảnh sống thay vì tìm một “con số hormone” duy nhất.