Âm hộ là phần cơ quan sinh dục nữ nằm bên ngoài cơ thể. Sau mãn kinh và khi tuổi tăng lên, da và niêm mạc tại vùng này có thể thay đổi giống như nhiều mô khác trong cơ thể.
Một số thay đổi là hậu quả sinh lý của tuổi và môi trường hormone mới. Nhưng ngứa, đau, tổn thương hoặc chảy máu không nên tự động được xem là “bình thường vì lớn tuổi”.
Âm hộ không phải là âm đạo
Hai thuật ngữ thường bị dùng lẫn.
Âm hộ bao gồm các cấu trúc bên ngoài như môi lớn, môi bé, vùng quanh âm vật và cửa âm đạo.
Âm đạo là ống nằm bên trong cơ thể.
Sự phân biệt này quan trọng vì triệu chứng bên ngoài và bên trong có thể có nguyên nhân khác nhau.
Estrogen thấp ảnh hưởng đến mô bên ngoài
Các mô sinh dục có những vùng nhạy cảm với estrogen.
Sau mãn kinh, lượng estrogen thấp có thể góp phần làm mô âm hộ trở nên mỏng, khô và kém đàn hồi hơn. Một số thay đổi về hình dạng hoặc độ đầy của môi âm hộ cũng có thể xuất hiện theo tuổi.
Da toàn cơ thể đồng thời trải qua quá trình lão hóa, bao gồm thay đổi collagen và độ đàn hồi.
Do đó, những gì quan sát được ở âm hộ tuổi 60+ là kết quả của cả tuổi sinh học và môi trường hormone hậu mãn kinh.
Cảm giác khô và kích ứng có thể xuất hiện
Khi mô trở nên khô và dễ tổn thương hơn, ma sát từ quần áo, hoạt động thể chất hoặc tình dục có thể gây khó chịu hơn trước.
Một số người mô tả cảm giác rát, châm chích hoặc nhạy cảm.
Nhưng đây là triệu chứng, không phải chẩn đoán.
Không nên mặc định mọi cảm giác ngứa hoặc rát đều do thiếu estrogen.
Vệ sinh quá mức có thể làm vấn đề nặng hơn
Khi vùng âm hộ khó chịu, phản ứng tự nhiên của một số người là rửa thường xuyên hơn hoặc sử dụng sản phẩm có mùi thơm để cảm thấy “sạch”.
Điều này đôi khi làm tình trạng tệ hơn.
Xà phòng mạnh, sản phẩm tạo mùi, chất khử mùi vùng kín và một số sản phẩm vệ sinh có thể gây kích ứng da nhạy cảm.
Âm hộ không cần được xử lý bằng các sản phẩm nhằm làm thay đổi mùi tự nhiên hoặc “làm sạch sâu”.
Những thay đổi nào không nên bỏ qua?
Một điểm quan trọng ở phụ nữ 60+ là không quy tất cả thay đổi âm hộ cho mãn kinh.
Ngứa dai dẳng, đau, vết loét, vùng da đổi màu rõ rệt, chảy máu, nứt da, khối bất thường hoặc tổn thương không lành cần được đánh giá.
Một số bệnh da âm hộ thường gặp hơn ở phụ nữ sau mãn kinh và có thể gây triệu chứng giống khô hoặc kích ứng thông thường.
Trong một số trường hợp hiếm hơn, tổn thương âm hộ cũng có thể liên quan đến tình trạng tiền ung thư hoặc ung thư.
Tự quan sát cơ thể có ích
Phụ nữ thường quen thuộc với da mặt hoặc ngực nhưng ít khi biết hình dạng bình thường của chính âm hộ.
Biết trạng thái thông thường của cơ thể có thể giúp nhận ra một thay đổi mới.
Điều này không có nghĩa phải kiểm tra ám ảnh. Chỉ đơn giản là không xem vùng sinh dục như một khu vực “không được nhìn tới”.
Ảnh hưởng đến đời sống tình dục
Nếu mô ngoài cửa âm đạo khô hoặc nhạy cảm, ma sát có thể gây đau ngay từ lúc bắt đầu hoạt động tình dục.
Trong trường hợp đó, vấn đề không nhất thiết nằm sâu bên trong âm đạo.
Việc xác định vị trí đau — bên ngoài, ngay cửa âm đạo hay sâu bên trong — có thể cung cấp thông tin hữu ích khi trao đổi với bác sĩ.
Không cần cố làm âm hộ “trẻ lại”
Sự thay đổi hình dạng của môi âm hộ hoặc da theo tuổi không phải dấu hiệu cơ thể mất giá trị hay mất chức năng.
Mục tiêu chăm sóc y khoa không phải làm cơ quan sinh dục trông giống tuổi 20.
Điều quan trọng hơn là mô khỏe mạnh, không có tổn thương đáng lo, không gây đau và cho phép người phụ nữ sinh hoạt thoải mái.
Điểm quan trọng: âm hộ 60+ có thể thay đổi về độ ẩm, độ đàn hồi, hình dạng và độ nhạy. Những biến đổi nhẹ có thể thuộc quá trình lão hóa và hậu mãn kinh, nhưng triệu chứng dai dẳng hoặc tổn thương mới vẫn cần được đánh giá thay vì chỉ quy cho tuổi.