Testosterone thường được xem là hormone của nam giới, nhưng cơ thể phụ nữ cũng có testosterone và các androgen khác. Chúng tham gia vào nhiều quá trình sinh học, trong đó có chức năng tình dục. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa testosterone, ham muốn và năng lượng ở phụ nữ 50+ phức tạp hơn quan niệm “testosterone thấp thì mất ham muốn”.
Phụ nữ cũng có androgen
Ở phụ nữ, androgen được tạo ra từ buồng trứng, tuyến thượng thận và quá trình chuyển đổi các tiền chất hormone trong các mô.
Mức androgen thay đổi theo tuổi và hoàn cảnh sinh lý. Một số can thiệp, chẳng hạn phẫu thuật loại bỏ cả hai buồng trứng, có thể tạo ra thay đổi hormone khác với mãn kinh tự nhiên.
Testosterone và ham muốn không phải quan hệ một-một
Androgen có liên quan đến hệ thống điều hòa động lực và chức năng tình dục. Tuy nhiên, đo testosterone không cho phép bác sĩ đơn giản dự đoán một phụ nữ sẽ có ham muốn cao hay thấp.
Hai người có mức testosterone tương tự vẫn có thể có đời sống tình dục rất khác nhau.
Ham muốn còn chịu ảnh hưởng của giấc ngủ, đau, sức khỏe tâm thần, thuốc, chất lượng mối quan hệ, kích thích phù hợp, hình ảnh cơ thể và nhiều yếu tố khác.
Còn năng lượng thì sao?
Mệt mỏi ở tuổi 50+ rất dễ bị quy cho “testosterone thấp”, nhưng đây không phải cách đánh giá đáng tin cậy.
Mất ngủ do bốc hỏa, thiếu máu, bệnh tuyến giáp, trầm cảm, ngưng thở khi ngủ, bệnh mạn tính, tác dụng phụ của thuốc hoặc lịch sinh hoạt đều có thể gây mệt mỏi.
Do đó, cảm giác thiếu năng lượng không phải bằng chứng đủ để kết luận thiếu testosterone.
Có nên tự dùng testosterone?
Không.
Việc sử dụng testosterone ở phụ nữ là một vấn đề y khoa chuyên biệt. Trong một số hoàn cảnh được đánh giá cẩn thận, liệu pháp testosterone có thể được cân nhắc đối với một số phụ nữ sau mãn kinh gặp rối loạn ham muốn tình dục gây khó chịu đáng kể, nhưng đây không phải thuốc tăng ham muốn dùng chung cho mọi phụ nữ 50+.
Liều quá cao có thể gây tác dụng androgen như mụn, tăng lông và các thay đổi khác. Việc sử dụng cần được bác sĩ đánh giá, theo dõi và cân nhắc lợi ích–nguy cơ.
Đừng biến một hormone thành lời giải cho mọi vấn đề
Nếu ham muốn thay đổi, câu hỏi hữu ích không chỉ là “testosterone có thấp không?” mà còn là:
Người đó có đau khi quan hệ không? Có ngủ đủ không? Thuốc đang sử dụng có ảnh hưởng chức năng tình dục không? Quan hệ với bạn đời có thay đổi không? Có còn nhận được kiểu kích thích phù hợp với cơ thể hiện tại không?
Nhìn toàn cảnh thường hữu ích hơn tập trung vào một con số xét nghiệm.
Điểm cần nhớ: Testosterone có liên quan đến chức năng tình dục nữ, nhưng ham muốn và năng lượng ở tuổi 50+ không thể được giải thích bằng testosterone đơn độc.