“Mãn kinh” thường được dùng để gọi cả một giai đoạn kéo dài nhiều năm, nhưng trong y học nó có một ý nghĩa cụ thể hơn.
Mãn kinh là thời điểm đánh dấu kỳ kinh tự nhiên cuối cùng của một phụ nữ. Điều đặc biệt là chúng ta thường chỉ xác định được thời điểm đó sau khi nó đã xảy ra.
Quy tắc 12 tháng
Một phụ nữ thường được xem là đã trải qua mãn kinh tự nhiên khi không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tục, với điều kiện không có nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý khác giải thích việc mất kinh.
Ví dụ, nếu một người không có kinh trong tám tháng rồi kinh xuất hiện trở lại, chưa thể dùng mốc tám tháng đó để xác định mãn kinh.
Việc đếm sẽ cần được xem xét lại từ kỳ kinh mới nhất.
Tiền mãn kinh, mãn kinh và hậu mãn kinh khác nhau thế nào?
Tiền mãn kinh (perimenopause) là giai đoạn chuyển tiếp trước mãn kinh, khi hormone và chu kỳ bắt đầu thay đổi.
Mãn kinh (menopause) về mặt kỹ thuật là mốc kỳ kinh cuối cùng, được xác nhận sau 12 tháng không có kinh.
Hậu mãn kinh (postmenopause) là thời gian sau mốc đó.
Trong giao tiếp hàng ngày, mọi người thường nói “đang mãn kinh” để chỉ toàn bộ quá trình. Điều này dễ hiểu, nhưng phân biệt các giai đoạn giúp hiểu chính xác hơn những gì đang xảy ra.
Có cần xét nghiệm hormone để xác nhận không?
Không phải mọi phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh điển hình đều cần xét nghiệm hormone chỉ để xác định mãn kinh.
Trong nhiều trường hợp, tuổi, lịch sử kinh nguyệt và triệu chứng đã cung cấp đủ thông tin lâm sàng.
FSH có thể tăng sau mãn kinh, nhưng trong giai đoạn chuyển tiếp nó có thể dao động. Một kết quả đơn lẻ vì vậy không phải lúc nào cũng trả lời được câu hỏi.
Một số tình huống đặc biệt có thể cần đánh giá khác.
Nếu không thể dựa vào kinh nguyệt thì sao?
Không phải ai cũng có thể sử dụng quy tắc 12 tháng một cách đơn giản.
Ví dụ, một số biện pháp tránh thai hormone làm mất kinh hoặc thay đổi kiểu chảy máu. Người đã cắt tử cung nhưng còn buồng trứng cũng không còn kinh để làm dấu mốc, dù buồng trứng vẫn có thể trải qua quá trình lão hóa tự nhiên.
Trong những trường hợp như vậy, bác sĩ phải dựa vào bối cảnh lâm sàng rộng hơn.
Mãn kinh không phải bệnh
Mãn kinh tự nhiên là một giai đoạn sinh học của cuộc đời.
Một người không cần “chữa mãn kinh” chỉ vì đã bước qua mốc này. Điều trị được cân nhắc khi các triệu chứng hoặc hậu quả sức khỏe cụ thể gây vấn đề.
Điểm cần nhớ: Với phần lớn phụ nữ, mãn kinh tự nhiên được xác định sau 12 tháng liên tục không có kinh mà không có nguyên nhân khác. Đây là một mốc sinh lý, không phải một xét nghiệm đơn lẻ và cũng không phải một căn bệnh.