Progesterone thường ít được chú ý hơn estrogen khi nói về tuổi 50+, nhưng sự thay đổi của hormone này lại giúp giải thích một phần những biến động kinh nguyệt trong giai đoạn tiền mãn kinh.
Progesterone gắn chặt với rụng trứng
Sau khi một nang noãn giải phóng trứng, phần còn lại của nang hình thành hoàng thể. Hoàng thể sản xuất progesterone trong nửa sau của chu kỳ kinh.
Điều đó có nghĩa rằng progesterone phụ thuộc rất nhiều vào việc rụng trứng có xảy ra hay không.
Khi phụ nữ tiến gần mãn kinh, rụng trứng thường trở nên không đều. Có những chu kỳ vẫn rụng trứng và những chu kỳ không rụng trứng.
Vì vậy, progesterone có thể trở nên thất thường và nhìn chung giảm khi hoạt động rụng trứng chấm dứt.
Điều này khác với estrogen như thế nào?
Trong tiền mãn kinh, estrogen có thể dao động lên xuống đáng kể. Progesterone lại thường bị ảnh hưởng sớm bởi việc rụng trứng ngày càng không đều.
Sự thay đổi không đồng bộ này là một trong những lý do chu kỳ kinh có thể trở nên khó dự đoán.
Khoảng cách giữa hai kỳ kinh có thể thay đổi. Lượng máu cũng có thể khác trước.
Tuy nhiên, không nên mặc nhiên cho rằng mọi hiện tượng chảy máu bất thường ở tuổi 50+ đều là do progesterone. Một số nguyên nhân khác cần được loại trừ bằng đánh giá y khoa.
Sau mãn kinh thì sao?
Sau khi hoạt động rụng trứng tự nhiên chấm dứt, buồng trứng không còn tạo progesterone theo chu kỳ như trước.
Đây là một thay đổi sinh lý bình thường.
Nếu một phụ nữ sử dụng liệu pháp hormone mãn kinh, progesterone hoặc một chất có tác dụng tương tự progesterone có thể được sử dụng trong một số phác đồ, đặc biệt nhằm bảo vệ nội mạc tử cung khi sử dụng estrogen toàn thân ở người còn tử cung.
Đây là vấn đề điều trị y khoa, không nên tự bổ sung hormone dựa trên triệu chứng.
Progesterone có phải “hormone ham muốn” không?
Không nên đơn giản hóa như vậy.
Ham muốn tình dục không thể được dự đoán chỉ dựa vào nồng độ progesterone. Những thay đổi xảy ra đồng thời ở estrogen, androgen, giấc ngủ, tâm trạng, sức khỏe và mối quan hệ khiến việc xác định một hormone duy nhất là nguyên nhân của thay đổi ham muốn thường không chính xác.
Không cần cố đưa progesterone về mức của tuổi trẻ
Mãn kinh là một giai đoạn sinh lý chứ không phải trạng thái “thiếu hormone” theo nghĩa cơ thể bắt buộc phải được đưa trở lại mức của tuổi 20 hoặc 30.
Điều quan trọng hơn là xác định người phụ nữ có triệu chứng cần hỗ trợ hay không và lợi ích–nguy cơ của từng lựa chọn điều trị.
Điểm cần nhớ: Progesterone giảm chủ yếu vì rụng trứng trở nên không đều rồi chấm dứt. Đây là một phần tự nhiên của quá trình chuyển tiếp mãn kinh và không nên được diễn giải riêng lẻ như nguyên nhân duy nhất của mọi thay đổi ở tuổi 50+.