Đau khi quan hệ có thể xuất hiện lần đầu ở một người từng có đời sống tình dục hoàn toàn không đau. Ở tuổi 30+, sự thay đổi này không nên được xem đơn giản là hậu quả bình thường của tuổi.
Đau là một triệu chứng, không phải một chẩn đoán
Cảm giác đau có thể xuất hiện ở cửa âm đạo, trong âm đạo, vùng sàn chậu hoặc sâu hơn trong vùng chậu. Vị trí, thời điểm và kiểu đau có thể cung cấp những manh mối khác nhau.
Khô hoặc ma sát có thể xuất hiện mới
Sau sinh và đặc biệt khi cho con bú, một số phụ nữ nhận thấy độ ẩm âm đạo giảm. Một số thuốc hoặc thay đổi phản ứng kích thích cũng có thể góp phần.
Khi ma sát tăng, hoạt động trước đây không gây khó chịu có thể bắt đầu gây rát hoặc đau.
Sẹo sau sinh có thể là một yếu tố
Nếu từng rách tầng sinh môn hoặc có thủ thuật vùng này, mô sẹo có thể nhạy hoặc căng. Đau có thể tập trung ở một vị trí cụ thể thay vì toàn bộ âm đạo.
Sàn chậu có thể trở nên quá căng
Đau không phải lúc nào cũng do cơ yếu. Các cơ quanh âm đạo có thể co quá mức hoặc khó thư giãn, khiến thâm nhập trở nên đau.
Sau một vài trải nghiệm đau, cơ thể còn có thể phản ứng bảo vệ bằng cách căng cơ trước khi thâm nhập, tạo thành vòng lặp đau – lo lắng – căng cơ.
Một số nguyên nhân nằm sâu hơn trong vùng chậu
Lạc nội mạc tử cung, u nang buồng trứng, một số bệnh lý tử cung hoặc vùng chậu có thể gây đau sâu trong hoạt động tình dục. Nhiễm trùng và các vấn đề ở âm hộ cũng có thể gây đau theo những cách khác nhau.
Tâm lý không làm cơn đau trở thành “tưởng tượng”
Lo âu, trải nghiệm tình dục không an toàn hoặc sợ đau có thể tác động đến hệ thần kinh và trương lực sàn chậu. Điều này có thể góp phần vào đau thật sự về mặt sinh lý.
Khi nào không nên tiếp tục chịu đựng?
Nếu đau lặp lại, tăng dần, khiến phải tránh quan hệ hoặc đi kèm chảy máu bất thường, tiết dịch bất thường, đau vùng chậu ngoài lúc quan hệ hay các triệu chứng mới khác, nên được đánh giá.
Quan hệ tình dục không cần phải đau để được xem là “bình thường sau 30” hoặc “bình thường sau sinh”. Khi một triệu chứng mới xuất hiện, xác định vị trí và nguyên nhân cụ thể thường hữu ích hơn cố chịu đựng hoặc quy nó cho tuổi.