Trả lời ngắn: Cảm giác ở môi chủ yếu được truyền qua thần kinh sinh ba (trigeminal nerve, CN V). Môi trên chủ yếu liên quan nhánh hàm trên V2 qua thần kinh dưới ổ mắt, còn môi dưới chủ yếu liên quan nhánh hàm dưới V3 qua thần kinh cằm. Đây là những đường truyền xúc giác, áp lực, nhiệt và đau; chúng không phải những dây thần kinh chuyên biệt cho hưng phấn tình dục.
Thần kinh sinh ba là hệ cảm giác chính của mặt
Thần kinh sinh ba có ba nhánh lớn:
- V1 – nhánh mắt;
- V2 – nhánh hàm trên;
- V3 – nhánh hàm dưới.
Hai nhánh V2 và V3 đóng vai trò chính đối với môi.
Môi trên nhận cảm giác từ đâu?
Môi trên nhận phần lớn cảm giác từ thần kinh dưới ổ mắt (infraorbital nerve), một nhánh của V2.
Các nhánh tận cùng của nó phân bố tới môi trên và những vùng mặt lân cận.
Môi dưới nhận cảm giác từ đâu?
Môi dưới chủ yếu nhận cảm giác từ thần kinh cằm (mental nerve).
Thần kinh cằm là nhánh tận của thần kinh huyệt răng dưới, thuộc V3.
Nó cũng cung cấp cảm giác cho vùng cằm lân cận.
Tín hiệu cảm giác đi vào não như thế nào?
Khi receptor ở môi bị kích thích, xung thần kinh chạy theo các sợi cảm giác về hạch sinh ba rồi đi vào thân não.
Các hệ thống khác nhau xử lý những loại tín hiệu như:
- xúc giác tinh tế;
- áp lực;
- đau;
- nhiệt.
Sau các trạm xử lý trung gian, thông tin được chuyển tới đồi thị và các vùng vỏ não cảm giác thân thể để tạo nhận thức về vị trí và đặc tính của kích thích.
Tại sao môi có bản đồ rõ trong não?
Vùng miệng-mặt có vai trò đặc biệt trong ăn uống, phát âm và tương tác với môi trường nên hệ thần kinh phải xử lý lượng lớn thông tin cảm giác từ đây.
Trong bản đồ cơ thể ở vỏ não cảm giác, môi và vùng mặt có biểu diễn đáng kể, phản ánh tầm quan trọng chức năng của thông tin cảm giác chứ không đồng nghĩa với một bản đồ “khoái cảm”.
Thần kinh cảm giác có tạo hưng phấn trực tiếp không?
Không theo một đường đơn giản.
Dây thần kinh sinh ba truyền tín hiệu vật lý từ môi. Sau đó các mạng lưới não về cảm xúc, phần thưởng, ký ức và bối cảnh mới tham gia quyết định liệu cảm giác đó có:
- trung tính;
- dễ chịu;
- khó chịu;
- hay mang ý nghĩa tình dục.
Không có “dây thần kinh hôn”
Hôn sử dụng chính các đường cảm giác vốn phục vụ nhiều chức năng khác của môi và miệng.
Điều làm một nụ hôn trở thành trải nghiệm tình dục không phải sự xuất hiện của một dây thần kinh đặc biệt, mà là cách não tích hợp thông tin cảm giác với người đang hôn, ký ức, cảm xúc và trạng thái hưng phấn.
Đọc thêm: Cấu tạo cảm giác của môi · Não phản ứng thế nào khi hôn? · Não liên kết môi, miệng và hưng phấn tình dục như thế nào?