Stress có thể làm giảm ham muốn, làm cơ thể khó hưng phấn hoặc thay đổi hoàn toàn cách một người phản ứng với tình dục. Tuy nhiên, stress không tác động giống nhau ở tất cả mọi người. Có người mất hứng thú khi căng thẳng; có người lại tìm sự gần gũi tình dục như một cách giải tỏa.
Điều này xảy ra vì stress ảnh hưởng đồng thời đến não, hệ thần kinh tự chủ, hormone, giấc ngủ, attention và cảm xúc.
Stress làm attention chuyển sang nguy cơ
Khi căng thẳng, não ưu tiên các vấn đề cần giải quyết. Công việc, tài chính, mâu thuẫn hoặc nguy cơ có thể chiếm attention nhiều hơn tín hiệu tình dục.
Nếu não đang ở trạng thái cảnh giác cao, các tín hiệu vốn hấp dẫn có thể trở nên ít nổi bật.
Dual Control Model giải thích điều gì?
Theo Dual Control Model của Bancroft và Janssen, phản ứng tình dục chịu ảnh hưởng của cả kích thích và ức chế.
Stress có thể làm “phanh” mạnh hơn: lo bị gián đoạn, sợ thất bại, lo về cơ thể hoặc xung đột quan hệ đều có thể tăng inhibition.
Stress và cortisol
Cortisol là một hormone quan trọng của hệ stress, nhưng việc nói “cortisol cao làm mất libido” là quá đơn giản.
Stress tác động lên nhiều hệ cùng lúc. Ngoài cortisol còn có thay đổi ở giấc ngủ, tâm trạng, hệ thần kinh tự chủ và hành vi.
Stress có thể làm cơ thể khó hưng phấn
Một người vẫn có desire nhưng phản ứng cơ thể có thể yếu hoặc chậm hơn khi căng thẳng.
Điều này có thể biểu hiện thành khó cương, khó duy trì cương, giảm bôi trơn hoặc khó đạt mức hưng phấn chủ quan như trước.
Không nên đồng nhất những thay đổi này với mất attraction.
Lo lắng về hiệu suất tạo vòng lặp
Nếu một lần phản ứng không như mong đợi, người đó có thể bắt đầu lo lần sau cũng vậy. Sự lo lắng này lại làm inhibition tăng thêm.
Vòng lặp có thể trở thành: lo → phản ứng giảm → càng lo.
Stress mạn tính khác stress ngắn hạn
Stress ngắn hạn đôi khi làm một số người tăng arousal vì hệ thần kinh được hoạt hóa. Nhưng stress mạn tính thường liên quan nhiều hơn đến mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và giảm attention dành cho tình dục.
Hiệu ứng phụ thuộc vào cá nhân và bối cảnh.
Stress có thể tăng ham muốn ở một số người
Một số người sử dụng tình dục như một dạng thư giãn, kết nối hoặc tìm phần thưởng trong lúc căng thẳng.
Điều này cho thấy stress không có một hướng tác động duy nhất.
Stress trong quan hệ khác stress bên ngoài
Stress công việc và stress do xung đột với bạn đời có thể ảnh hưởng khác nhau.
Nếu chính bạn đời là nguồn của căng thẳng, tín hiệu từ người đó có thể trở thành tín hiệu ức chế mạnh hơn.
Khi nào stress nên được xem là nguyên nhân chính?
Nếu ham muốn hoặc arousal giảm đúng thời điểm stress tăng và cải thiện khi stress giảm, đây là một dấu hiệu gợi ý.
Nhưng nếu thay đổi kéo dài, cần cân nhắc thêm thuốc, sức khỏe, hormone và các yếu tố khác.
Kết luận
Stress có thể làm giảm desire và arousal bằng cách tăng inhibition, chuyển attention sang nguy cơ, làm rối loạn giấc ngủ và thay đổi trạng thái cảm xúc.
Tuy nhiên, phản ứng với stress khác nhau giữa các cá nhân. Stress không tự động làm libido giảm ở tất cả mọi người.
Câu hỏi liên quan
- Stress có thể làm khó cương dù vẫn có ham muốn không?
- Cortisol ảnh hưởng đến libido như thế nào?
- Lo lắng về khả năng tình dục tạo vòng lặp ra sao?
- Vì sao có người lại muốn gần gũi hơn khi stress?
- Stress trong quan hệ có ảnh hưởng khác stress công việc không?