Perimenopause, hay giai đoạn chuyển tiếp trước mãn kinh, có thể kéo dài nhiều năm. Ở một số phụ nữ, giai đoạn này vẫn tiếp tục trong những năm đầu tuổi 50. Đây là thời điểm hormone sinh dục dao động, chu kỳ kinh thay đổi và nhiều triệu chứng mới có thể xuất hiện. Đời sống tình dục vì thế cũng có thể thay đổi, nhưng không phải theo một hướng duy nhất.
Không chỉ là chuyện “giảm hormone”
Trong perimenopause, estrogen và progesterone không giảm đều từng ngày. Chúng có thể dao động khá mạnh. Một tháng người phụ nữ có thể cảm thấy gần như bình thường, tháng khác lại có bốc hỏa, mất ngủ, đau đầu hoặc thay đổi tâm trạng.
Vì vậy, trải nghiệm tình dục cũng có thể không ổn định. Có giai đoạn ham muốn vẫn tốt, có lúc lại giảm rõ rệt.
Điều này khác với quan niệm đơn giản rằng “đến tuổi mãn kinh thì hormone giảm nên tình dục giảm theo”.
Giấc ngủ có thể ảnh hưởng nhiều hơn người ta nghĩ
Bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn. Khi thiếu ngủ kéo dài, cơ thể thường ưu tiên việc phục hồi năng lượng hơn là duy trì động lực tình dục.
Một phụ nữ vẫn yêu bạn đời và vẫn có khả năng kích thích bình thường nhưng có thể không cảm thấy muốn bắt đầu hoạt động tình dục khi đang mệt mỏi.
Trong trường hợp này, vấn đề không nhất thiết nằm ở chức năng tình dục trực tiếp mà ở chất lượng giấc ngủ.
Âm đạo và âm hộ có thể bắt đầu thay đổi
Ngay trong perimenopause, một số người đã bắt đầu nhận thấy bôi trơn ít hơn hoặc cần lâu hơn mới cảm thấy sẵn sàng.
Mô vùng sinh dục có thể dần trở nên nhạy cảm với ma sát. Điều này đặc biệt đáng chú ý nếu trước đây người phụ nữ không bao giờ cần nghĩ đến chất bôi trơn.
Nếu khó chịu xảy ra nhiều lần, cơ thể có thể hình thành phản ứng tránh né: dự đoán rằng quan hệ sẽ đau, từ đó giảm hứng thú ngay từ trước khi bắt đầu.
Như vậy, một thay đổi sinh lý ban đầu có thể dần tác động đến tâm lý và ham muốn.
Ham muốn có thể thay đổi nhưng cũng có thể tăng
Không phải mọi phụ nữ trong perimenopause đều giảm ham muốn.
Một số người cảm thấy tự tin hơn về cơ thể và sở thích của mình sau nhiều năm trải nghiệm. Con cái có thể đã lớn hơn, áp lực chăm sóc trẻ nhỏ giảm đi, hoặc mối quan hệ bước vào giai đoạn ổn định hơn.
Ở những trường hợp đó, dù có thay đổi hormone, đời sống tình dục vẫn có thể tích cực hơn.
Chu kỳ thất thường cũng tạo ra yếu tố tâm lý riêng
Khi kinh nguyệt trở nên khó đoán, một số phụ nữ cảm thấy bất tiện hoặc mất tự tin. Những đợt chảy máu bất ngờ có thể làm họ ít chủ động trong quan hệ.
Ngược lại, người khác lại thấy nhẹ nhõm khi kinh nguyệt thưa dần.
Điều này cho thấy cùng một thay đổi sinh lý có thể được trải nghiệm rất khác nhau tùy từng người.
Khi nào nên tìm hỗ trợ?
Nếu đời sống tình dục thay đổi vì đau, khô âm đạo, mất ngủ, bốc hỏa nghiêm trọng hoặc tâm trạng suy giảm, không cần xem đó là điều phải “chịu đựng vì tuổi tác”.
Những yếu tố cụ thể có thể được đánh giá riêng và có nhiều cách hỗ trợ tùy nguyên nhân.
Điểm cần nhớ: Perimenopause có thể tác động đến đời sống tình dục qua hormone, giấc ngủ, mô sinh dục, tâm trạng và hoàn cảnh sống. Nhưng nó không tự động làm đời sống tình dục xấu đi ở tất cả phụ nữ.