“Yếu sinh lý” là cách gọi rất phổ biến trong đời sống, nhưng đây không phải lúc nào cũng là tên của một bệnh hay một chẩn đoán y khoa cụ thể. Hai người cùng nói rằng mình “yếu sinh lý” có thể đang mô tả hai vấn đề hoàn toàn khác nhau: một người giảm ham muốn, trong khi người kia vẫn có ham muốn nhưng khó duy trì sự cương.
Vì vậy, trước khi tìm nguyên nhân hoặc cách cải thiện, điều quan trọng nhất là xác định chức năng nào thực sự đang thay đổi.
“Yếu sinh lý” có thể được dùng để chỉ những gì?
Trong cách nói thông thường, thuật ngữ này có thể bao gồm một hoặc nhiều biểu hiện:
- ham muốn tình dục giảm so với trước;
- khó đạt được hoặc duy trì sự cương phù hợp cho hoạt động tình dục;
- những thay đổi về xuất tinh;
- khó đạt cực khoái hoặc cảm giác cực khoái thay đổi;
- cảm thấy hoạt động tình dục không còn thỏa mãn như trước;
- chức năng tình dục thay đổi trong một giai đoạn có stress, bệnh tật, dùng thuốc hoặc những biến động khác trong cuộc sống.
Các biểu hiện này có cơ chế và cách đánh giá khác nhau. Chúng không nên được gom lại rồi mặc định rằng người có một biểu hiện sẽ có tất cả những biểu hiện còn lại.
Một lần hoạt động không như mong muốn chưa nói lên nhiều điều
Chức năng tình dục không hoạt động giống một chiếc máy với hiệu suất cố định mỗi ngày.
Ham muốn, sự hưng phấn và khả năng cương có thể thay đổi theo giấc ngủ, mức độ mệt, tâm trạng, lượng rượu đã uống, sức khỏe trong ngày, sự riêng tư và hoàn cảnh của mối quan hệ.
Chẳng hạn, một người vốn không có khó khăn về cương nhưng sau một tuần thiếu ngủ và áp lực công việc có thể nhận thấy phản ứng tình dục kém hơn bình thường. Điều đó khác với tình trạng khó cương xuất hiện lặp lại trong nhiều hoàn cảnh và kéo dài.
Vì thế, không nên dựa vào một vài trải nghiệm riêng lẻ để tự gắn cho mình nhãn “yếu sinh lý”.
Chức năng tình dục không phải thước đo nam tính
Một quan niệm dễ gây áp lực là nam giới khỏe mạnh phải luôn có ham muốn cao, luôn cương nhanh và duy trì được hoạt động tình dục bất cứ lúc nào.
Sinh lý con người không hoạt động như vậy.
Một người có thể khỏe mạnh nhưng đôi lúc không muốn quan hệ. Ham muốn của cùng một người cũng có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Khả năng cương chịu tác động đồng thời của não bộ, hệ thần kinh, mạch máu, hormone, thuốc, sức khỏe tổng thể và bối cảnh tâm lý.
Tần suất quan hệ hoặc thời gian cương cũng không phải phép đo đơn giản về “độ mạnh” của một người đàn ông.
Nên tự quan sát điều gì thay vì hỏi “mình có yếu không?”
Một cách hữu ích hơn là đặt những câu hỏi cụ thể:
Điều gì đã thay đổi?
Ham muốn, khả năng cương, xuất tinh, cực khoái hay mức độ hài lòng?
Thay đổi xuất hiện bao lâu rồi?
Chỉ một vài lần hay lặp lại trong thời gian dài hơn?
Nó xảy ra trong mọi hoàn cảnh hay chỉ một số hoàn cảnh?
Thông tin này đôi khi giúp phân biệt ảnh hưởng của bối cảnh với những vấn đề cần được đánh giá sâu hơn.
Có yếu tố mới xuất hiện cùng thời điểm không?
Ví dụ bệnh mới, thuốc mới, mất ngủ kéo dài, stress đáng kể hoặc thay đổi trong mối quan hệ.
Nó có thực sự gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống không?
Những câu hỏi cụ thể như vậy có giá trị hơn nhiều so với việc cố xác định mình thuộc nhóm “mạnh” hay “yếu”.
“Yếu sinh lý” cũng không đồng nghĩa với vô sinh
Chức năng tình dục và khả năng sinh sản có liên hệ ở một số điểm nhưng không phải cùng một khái niệm.
Khả năng có con còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quá trình tạo tinh trùng, số lượng và chất lượng tinh trùng, đường sinh sản và khả năng sinh sản của cả hai người trong một cặp đôi.
Do đó, một người gặp khó khăn về ham muốn hoặc cương không thể chỉ từ đó kết luận rằng mình vô sinh. Ngược lại, một người có hoạt động tình dục hoàn toàn bình thường vẫn có thể có vấn đề về khả năng sinh sản.
Khi nào sự thay đổi đáng được chú ý hơn?
Một thay đổi về chức năng tình dục đáng được tìm hiểu khi nó xuất hiện thường xuyên, kéo dài, khác rõ rệt so với trước hoặc gây ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý và mối quan hệ.
Sự thay đổi đột ngột không giải thích được, đặc biệt khi đi kèm triệu chứng sức khỏe khác hoặc xuất hiện sau khi bắt đầu một loại thuốc, cũng là thông tin nên trao đổi với bác sĩ.
Mục tiêu không phải để nhận một nhãn “yếu sinh lý”, mà để xác định chức năng nào đang gặp vấn đề và yếu tố nào có thể liên quan. Đó mới là điểm khởi đầu có ý nghĩa về mặt sức khỏe.