Estrogen thường được mô tả đơn giản là hormone “giảm dần” khi phụ nữ lớn tuổi. Trong thực tế, những năm đầu của quá trình chuyển tiếp mãn kinh có thể phức tạp hơn nhiều: nồng độ estrogen có thể dao động đáng kể thay vì chỉ giảm theo một đường thẳng.
Estrogen được tạo ra ở đâu?
Ở phụ nữ còn hoạt động buồng trứng, estradiol là một dạng estrogen quan trọng. Sự sản xuất hormone này liên quan chặt chẽ đến quá trình phát triển nang trứng và hoạt động của trục não – tuyến yên – buồng trứng.
Khi chức năng buồng trứng bắt đầu trở nên thất thường hơn, tín hiệu hormone giữa các cơ quan này cũng có thể thay đổi.
Vì sao estrogen có thể lúc cao, lúc thấp?
Trong tiền mãn kinh, các nang trứng không còn đáp ứng ổn định như trước. Một chu kỳ có thể tạo ra mức estrogen tương đối cao, trong khi chu kỳ khác lại thấp hơn. Vì thế, triệu chứng cũng có thể xuất hiện rồi biến mất.
Điều này giải thích tại sao một phụ nữ có thể có vài tháng cảm thấy hoàn toàn bình thường rồi lại trải qua một giai đoạn bốc hỏa, căng ngực hoặc chu kỳ khác thường.
Estrogen liên quan đến những mô nào?
Thụ thể estrogen tồn tại ở nhiều bộ phận của cơ thể. Vì vậy, thay đổi estrogen có thể liên quan đến hệ sinh sản, xương, não, da và mô đường sinh dục – tiết niệu.
Ở vùng âm hộ và âm đạo, estrogen góp phần duy trì đặc tính của mô, lưu lượng máu và môi trường tại chỗ. Tuy nhiên, các thay đổi rõ rệt ở vùng này thường không giống nhau giữa các phụ nữ và có thể trở nên đáng chú ý hơn khi tiến gần hoặc sau mãn kinh.
Estrogen và tình dục không có quan hệ một-một
Không thể nhìn vào estrogen rồi dự đoán chính xác ham muốn tình dục của một phụ nữ. Ham muốn chịu tác động đồng thời của tâm lý, mối quan hệ, sức khỏe, thuốc, giấc ngủ, androgen và bối cảnh sống.
Tương tự, bôi trơn ít hơn không nhất thiết chứng minh estrogen thấp. Mức độ kích thích, thuốc và nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến phản ứng bôi trơn.
Có cần xét nghiệm estrogen chỉ vì đã 40+?
Một kết quả xét nghiệm đơn lẻ có thể khó diễn giải trong giai đoạn hormone đang dao động. Việc có cần xét nghiệm hay không phụ thuộc vào triệu chứng và mục tiêu đánh giá cụ thể chứ không đơn thuần dựa trên tuổi.
Vì vậy, không nên tự kết luận rằng mình “thiếu estrogen” chỉ dựa vào một triệu chứng như giảm ham muốn, mất ngủ hoặc kinh nguyệt thay đổi.