Ham muốn tình dục không được tạo ra bởi một “công tắc” duy nhất trong cơ thể. Nó là kết quả của việc não kết hợp trạng thái sinh học, cảm xúc, ký ức, tín hiệu từ môi trường và hoàn cảnh hiện tại.
Đây cũng là lý do ham muốn của cùng một người có thể thay đổi đáng kể từ ngày này sang ngày khác.
Não là trung tâm của ham muốn
Ham muốn trước hết là một trạng thái động lực.
Não liên tục đánh giá những tín hiệu bên ngoài và bên trong cơ thể: điều gì hấp dẫn, điều gì an toàn, điều gì có khả năng mang lại phần thưởng và liệu thời điểm hiện tại có phù hợp hay không.
Các hệ thống liên quan đến động lực và phần thưởng giúp một người hướng sự chú ý đến những trải nghiệm mà não đánh giá là đáng mong muốn.
Tình dục có thể là một trong những trải nghiệm đó, nhưng nó cạnh tranh với rất nhiều nhu cầu khác.
Hormone tạo nền sinh học
Các hormone sinh dục, trong đó có androgen như testosterone, có vai trò hỗ trợ hệ thống ham muốn ở nam giới.
Nhưng hormone không hoạt động như một nút điều chỉnh đơn giản kiểu “càng nhiều testosterone càng ham”.
Ham muốn cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách não phản ứng với toàn bộ bối cảnh sinh học và tâm lý.
Ký ức và học tập tạo nên điều một người cảm thấy hấp dẫn
Qua trải nghiệm, não hình thành các liên kết giữa:
- con người;
- cảm xúc;
- hình ảnh;
- sự gần gũi;
- cảm giác an toàn;
- và những trải nghiệm dễ chịu.
Vì vậy, ham muốn không chỉ xuất phát từ phản xạ sinh học. Lịch sử cá nhân và những điều một người đã học được về sự thân mật cũng góp phần định hình nó.
Bối cảnh có thể bật hoặc làm giảm ham muốn
Một người có thể thấy bạn đời hấp dẫn nhưng không cảm thấy muốn quan hệ khi đang:
- kiệt sức;
- lo lắng;
- thiếu riêng tư;
- có xung đột;
- hoặc đang tập trung vào một vấn đề khác.
Trong một hoàn cảnh thuận lợi hơn, ham muốn có thể xuất hiện trở lại.
Điều này cho thấy hấp dẫn một người và muốn hoạt động tình dục ngay tại một thời điểm không phải cùng một việc.
Ham muốn có thể xuất hiện trước hoặc sau kích thích
Không phải lúc nào một người cũng tự nhiên cảm thấy ham muốn trước rồi mới bắt đầu gần gũi.
Ở một số thời điểm, sự quan tâm ban đầu có thể khá thấp nhưng tăng lên khi xuất hiện cảm giác gần gũi, thư giãn hoặc những kích thích phù hợp.
Vì vậy, ham muốn tình dục có thể vừa mang tính tự phát, vừa mang tính đáp ứng tùy người và tùy hoàn cảnh.
Không có một công thức chung cho mọi nam giới
Ham muốn là sản phẩm của nhiều lớp:
sinh học + não bộ + trải nghiệm + tâm lý + mối quan hệ + môi trường hiện tại.
Chính sự kết hợp này giải thích tại sao không thể đánh giá ham muốn của một người chỉ bằng tuổi, hormone hay số lần quan hệ.
Câu hỏi liên quan
- Ham muốn tự phát và ham muốn đáp ứng khác nhau thế nào?
- Não bộ tham gia vào ham muốn tình dục ra sao?
- Có thể thấy một người hấp dẫn nhưng không muốn quan hệ không?
- Vì sao ham muốn thay đổi theo hoàn cảnh?