Giải thích trong 30 giây: Dậy thì muộn nên được đánh giá khi ngực chưa bắt đầu phát triển vào khoảng 13 tuổi, hoặc chưa có kinh vào khoảng 15 tuổi, hay quá 3 năm sau khi ngực bắt đầu phát triển mà vẫn chưa có kinh. Những mốc này là hướng dẫn chung và bác sĩ sẽ xem xét toàn bộ quá trình phát triển.
Dậy thì muộn nghĩa là gì?
Không có một ngày cố định, nhưng bác sĩ dùng các mốc phát triển để quyết định khi nào nên đánh giá. Một mốc thường dùng là chưa có phát triển ngực vào khoảng 13 tuổi.
Kinh nguyệt chậm khi nào cần chú ý?
Chưa có kinh vào khoảng 15 tuổi, hoặc quá khoảng 3 năm sau khi ngực bắt đầu phát triển mà chưa có kinh, thường là lý do để được đánh giá.
Nguyên nhân có thể là gì?
Có thể đơn giản là dậy thì muộn mang tính gia đình, nhưng cũng có thể liên quan thiếu năng lượng, tập luyện quá mức, bệnh mạn tính, rối loạn tuyến giáp, tuyến yên, buồng trứng hoặc một số khác biệt di truyền.
Điều gì được xem là bình thường?
Trình tự và tốc độ dậy thì khác nhau giữa mỗi người. Hai bạn cùng tuổi có thể khác nhau rõ rệt về chiều cao, ngực, lông cơ thể, kinh nguyệt và cảm xúc mà vẫn nằm trong phạm vi bình thường.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ?
Nên được đánh giá nếu các dấu hiệu dậy thì xuất hiện rất sớm, chưa xuất hiện vào các mốc thường dùng, quá trình phát triển dừng lại bất thường, kinh nguyệt rất nhiều hoặc đau nghiêm trọng, hoặc có triệu chứng ảnh hưởng rõ đến sức khỏe.
Những hiểu lầm thường gặp
- Dậy thì không diễn ra cùng tuổi ở tất cả mọi người.
- Ngực, chiều cao và kinh nguyệt không phát triển theo một “lịch chuẩn” giống nhau.
- Cảm xúc thay đổi không nên bị xem nhẹ chỉ vì đang ở tuổi dậy thì.
- Khác biệt cơ thể trong giai đoạn này không tự động có nghĩa là có bệnh.
Nguồn khoa học nên tham khảo
Nên ưu tiên tài liệu nhi khoa, nội tiết nhi, sức khỏe vị thành niên và sản phụ khoa từ các tổ chức y khoa và cơ quan y tế đáng tin cậy.
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục về cơ thể và dậy thì, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.