Giải thích trong 30 giây: Dậy thì ở nữ thường bắt đầu khi não kích hoạt trục hạ đồi–tuyến yên–buồng trứng. Dấu hiệu đầu tiên ở nhiều bé gái là ngực bắt đầu phát triển, sau đó lông mu, tăng chiều cao, thay đổi mùi cơ thể và cuối cùng là kinh nguyệt đầu tiên. Thời điểm bắt đầu có thể khác nhau đáng kể giữa từng người.
Dậy thì bắt đầu từ đâu?
Dậy thì bắt đầu trong não. Vùng hạ đồi tăng tiết GnRH theo nhịp, kích thích tuyến yên tiết LH và FSH. Hai hormone này tác động lên buồng trứng, làm tăng sản xuất estrogen và thúc đẩy sự trưởng thành của hệ sinh sản.
Dấu hiệu đầu tiên thường là gì?
Ở nhiều bé gái, dấu hiệu đầu tiên là ngực bắt đầu nhú. Sau đó có thể xuất hiện lông mu, lông nách, tăng chiều cao nhanh, da dầu hơn, mụn và mùi cơ thể rõ hơn.
Kinh nguyệt xuất hiện ở giai đoạn nào?
Kinh nguyệt đầu tiên thường không phải dấu hiệu đầu tiên mà xuất hiện sau một thời gian cơ thể đã thay đổi. Những chu kỳ đầu có thể chưa đều vì hệ hormone vẫn đang trưởng thành.
Điều gì được xem là bình thường?
Trình tự và tốc độ dậy thì khác nhau giữa mỗi người. Hai bạn cùng tuổi có thể khác nhau rõ rệt về chiều cao, ngực, lông cơ thể, kinh nguyệt và cảm xúc mà vẫn nằm trong phạm vi bình thường.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ?
Nên được đánh giá nếu các dấu hiệu dậy thì xuất hiện rất sớm, chưa xuất hiện vào các mốc thường dùng, quá trình phát triển dừng lại bất thường, kinh nguyệt rất nhiều hoặc đau nghiêm trọng, hoặc có triệu chứng ảnh hưởng rõ đến sức khỏe.
Những hiểu lầm thường gặp
- Dậy thì không diễn ra cùng tuổi ở tất cả mọi người.
- Ngực, chiều cao và kinh nguyệt không phát triển theo một “lịch chuẩn” giống nhau.
- Cảm xúc thay đổi không nên bị xem nhẹ chỉ vì đang ở tuổi dậy thì.
- Khác biệt cơ thể trong giai đoạn này không tự động có nghĩa là có bệnh.
Nguồn khoa học nên tham khảo
Nên ưu tiên tài liệu nhi khoa, nội tiết nhi, sức khỏe vị thành niên và sản phụ khoa từ các tổ chức y khoa và cơ quan y tế đáng tin cậy.
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục về cơ thể và dậy thì, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.