Sự thay đổi đời sống tình dục đôi khi là một trong nhiều dấu hiệu cho thấy sức khỏe tâm thần đang thay đổi.
Ở phụ nữ 60+, điều này dễ bị bỏ qua vì giảm hứng thú thường bị gán cho tuổi hoặc mãn kinh.
Trầm cảm có thể làm giảm khả năng cảm nhận niềm vui
Một trong những đặc điểm của trầm cảm là giảm hứng thú hoặc giảm khoái cảm đối với những điều trước đây từng có ý nghĩa.
Tình dục có thể nằm trong nhóm đó.
Điểm cần chú ý là người phụ nữ thường không chỉ giảm ham muốn tình dục.
Cô ấy có thể đồng thời ít hứng thú với bạn bè, sở thích, ăn uống, đi chơi hoặc những hoạt động từng làm mình vui.
Ham muốn thấp không tự động có nghĩa trầm cảm
Nhiều phụ nữ đơn giản có mức ham muốn thấp hơn nhưng tâm trạng và cuộc sống vẫn ổn định.
Trầm cảm chỉ được xem xét khi có một nhóm triệu chứng rộng hơn và kéo dài.
Không nên dùng thay đổi tình dục đơn độc để tự chẩn đoán.
Lo âu có thể làm hưng phấn bị gián đoạn
Người có lo âu thường khó giữ sự chú ý ở hiện tại.
Trong lúc gần gũi, họ có thể nghĩ:
“Có đau không?”
“Mình trông thế nào?”
“Có đạt cực khoái không?”
“Người kia có thất vọng không?”
Khi não liên tục đánh giá và dự đoán, việc chìm vào cảm giác cơ thể trở nên khó hơn.
Lo âu về cơ thể đặc biệt có thể xuất hiện sau tuổi 60
Những thay đổi về da, ngực, cân nặng hoặc sẹo phẫu thuật có thể khiến một số phụ nữ trở nên tự ý thức hơn khi gần gũi.
Khi người phụ nữ quan sát bản thân như thể từ bên ngoài, sự chú ý dành cho khoái cảm giảm.
Thuốc điều trị có thể làm bức tranh phức tạp hơn
Một số thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến ham muốn hoặc cực khoái.
Do đó, sau khi điều trị, tâm trạng có thể cải thiện nhưng tình dục vẫn thay đổi theo một cách khác.
Đây là lý do cần phân biệt ảnh hưởng của bệnh và của thuốc.
Mất người thân hoặc thay đổi vai trò có thể là yếu tố khởi phát
Tuổi 60+ thường đi kèm những biến cố như nghỉ hưu, mất bạn đời, bệnh mạn tính hoặc con cái rời xa.
Những thay đổi này có thể ảnh hưởng tâm trạng và từ đó tác động đến đời sống tình dục.
Tình dục có thể là một chỉ dấu chất lượng sống
Nếu một phụ nữ từng quan tâm đến sự thân mật nhưng giờ hoàn toàn không còn hứng thú, đồng thời mất năng lượng và cảm thấy cuộc sống vô nghĩa, thay đổi tình dục có thể là một phần của vấn đề lớn hơn.
Không được coi mọi triệu chứng cơ thể là “do tâm lý”
Một người có lo âu vẫn có thể đồng thời bị GSM, bệnh da âm hộ hoặc tiểu không tự chủ.
Đánh giá sức khỏe tâm thần không thay thế khám thể chất khi có triệu chứng thực thể.
Khi nào nên tìm hỗ trợ?
Nếu tâm trạng buồn kéo dài, mất hứng thú với nhiều hoạt động, lo âu gây suy giảm chức năng hoặc xuất hiện ý nghĩ tự làm hại bản thân, cần tìm hỗ trợ y tế phù hợp.
Điểm quan trọng: thay đổi ham muốn hoặc khả năng tận hưởng tình dục ở tuổi 60+ đôi khi là một phần của trầm cảm hoặc lo âu, nhưng cần nhìn toàn cảnh thay vì quy mọi thay đổi tình dục cho tâm lý.