Thành âm đạo là một mô sống chịu ảnh hưởng của hormone. Khi estrogen giảm sau mãn kinh, những thay đổi xảy ra không chỉ ở độ ẩm mà còn ở cấu trúc và môi trường sinh học của âm đạo.
Niêm mạc có thể mỏng hơn
Trong giai đoạn sinh sản, estrogen giúp duy trì niêm mạc âm đạo dày và giàu tế bào trưởng thành.
Sau mãn kinh, lớp niêm mạc có thể trở nên mỏng và dễ tổn thương hơn.
Điều này góp phần giải thích vì sao một số phụ nữ dễ cảm thấy nóng rát hoặc khó chịu khi có ma sát.
Các nếp gấp có thể giảm
Thành âm đạo bình thường có nhiều nếp gấp giúp mô có khả năng mở rộng.
Sau mãn kinh, các nếp này có thể trở nên ít rõ hơn ở một số người.
Cùng với thay đổi mô liên kết, điều này có thể góp phần làm giảm độ linh hoạt.
Môi trường hóa học cũng thay đổi
Estrogen ảnh hưởng đến lượng glycogen trong các tế bào âm đạo.
Glycogen có vai trò trong hệ sinh thái hỗ trợ các vi khuẩn Lactobacillus thường gặp ở âm đạo khỏe mạnh trước mãn kinh.
Khi estrogen giảm, hệ vi sinh có thể thay đổi và pH âm đạo thường trở nên cao hơn.
Đây là thay đổi sinh học, không đồng nghĩa tự động với nhiễm trùng.
Mô có thể dễ bị kích ứng hơn
Khi niêm mạc mỏng và ít ẩm, ma sát vốn không gây vấn đề trước đây có thể trở nên khó chịu.
Một số phụ nữ thấy đau khi quan hệ hoặc có những vết chảy máu nhỏ sau ma sát.
Tuy nhiên, chảy máu sau quan hệ ở tuổi 50+ không nên tự động được quy cho niêm mạc mỏng mà vẫn cần được đánh giá khi phù hợp.
Những thay đổi này không xảy ra giống nhau ở mọi người
Có phụ nữ nhiều năm sau mãn kinh vẫn gần như không có triệu chứng.
Người khác gặp khó chịu rõ rệt.
Sự khác biệt có thể liên quan đến sinh học cá nhân, thời gian sau mãn kinh, thuốc và nhiều yếu tố khác.
Khi triệu chứng ảnh hưởng cuộc sống
Nếu thay đổi mô gây đau, nóng rát hoặc ảnh hưởng hoạt động tình dục, có các lựa chọn hỗ trợ khác nhau.
Việc lựa chọn phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, bệnh sử và nhu cầu của từng người.
Điểm cần nhớ: Estrogen giảm có thể làm thành âm đạo mỏng hơn, ít đàn hồi hơn và thay đổi môi trường vi sinh. Đây là những thay đổi sinh học cụ thể chứ không đơn giản chỉ là “âm đạo bị khô”.