Trả lời nhanh
Có bằng chứng cho thấy kích thích tình dục và cực khoái có thể làm ngưỡng đau tăng tạm thời ở một số người, tức là cơ thể chịu được kích thích đau mạnh hơn trước khi cảm thấy đau hoặc trước khi không chịu được nữa.
Nhưng đây chủ yếu là analgesia ngắn hạn, được chứng minh rõ nhất trong một số thí nghiệm nhỏ ở phụ nữ. Nó không có nghĩa cực khoái là thuốc giảm đau, càng không phải phương pháp điều trị chung cho đau mạn tính.
Điểm quan trọng nữa là khoái cảm, kích thích tình dục và cực khoái không phải lúc nào cũng giảm mọi loại đau.
“Giảm đau” trong nghiên cứu được đo như thế nào?
Các nhà khoa học thường đo:
- pain detection threshold;
- pain tolerance threshold;
- intensity rating;
- unpleasantness;
- phản ứng thần kinh hoặc sinh lý.
Hai người cùng nói “đỡ đau” có thể thực chất khác nhau: một người bắt đầu cảm nhận đau muộn hơn, một người vẫn cảm nhận đau nhưng chịu được lâu hơn.
Thí nghiệm kinh điển ở phụ nữ cho thấy gì?
Một nghiên cứu năm 1985 thực hiện hai thí nghiệm, mỗi thí nghiệm 10 phụ nữ.
Khi stimulation được cảm nhận là dễ chịu, pain tolerance và pain detection threshold đều tăng. Trong điều kiện self-stimulation dẫn đến orgasm, mức tăng còn lớn hơn.
Đây là kết quả thú vị vì cho thấy sexual stimulation có thể thay đổi pain processing, chứ không đơn giản làm người tham gia mất cảm giác.
Tuy nhiên:
- cỡ mẫu cực nhỏ;
- chủ yếu phụ nữ khỏe mạnh;
- pain được tạo nhân tạo trong phòng thí nghiệm.
Không nên áp dụng trực tiếp cho đau lưng, đau khớp, ung thư hoặc đau thần kinh mạn tính.
Có phải chỉ vì bị phân tâm?
Các nghiên cứu đã thử so sánh với distraction thông thường và không thấy cùng mức tăng pain threshold.
Điều này gợi ý sexual pleasure có thể huy động những hệ thống analgesia thật sự.
Một nghiên cứu khác cho thấy orgasm bằng imagery hoặc genital self-stimulation đều có thể làm pain detection và pain tolerance threshold tăng, gợi ý trạng thái orgasm trong não và hệ thần kinh có thể quan trọng.
Endorphin có phải nguyên nhân chính?
Đây là cách giải thích phổ biến nhất:
“Orgasm tiết endorphin nên giảm đau.”
Ý tưởng này có cơ sở nhưng bị đơn giản hóa.
Endorphin thuộc nhóm endogenous opioid peptides. Các opioid nội sinh tương tác với opioid receptors và tham gia mạnh vào reward, pleasure và pain modulation.
Nhưng chưa thể nói:
orgasm → β-endorphin tăng trong máu → hết đau.
Hoạt động của hệ opioid trong não có thể diễn ra cục bộ và không phản ánh đầy đủ qua xét nghiệm máu.
Hệ thống giảm đau từ trên xuống
Não có descending pain-modulatory pathways có khả năng làm tín hiệu đau bị khuếch đại hoặc ức chế.
Một số vùng như periaqueductal gray, brainstem, anterior cingulate và insula tham gia xử lý đau và modulation.
Một mô hình hợp lý là:
sexual arousal/orgasm → activation của reward/autonomic/opioid networks → descending inhibition của pain → pain threshold tăng tạm thời.
Nhưng đây vẫn là mô hình sinh lý, không phải causal chain được đo hoàn chỉnh ở mọi người.
Dopamine có giảm đau không?
Dopamine có vai trò trong reward, motivation và salience. Nó có thể tương tác với opioid pathways và affective aspects của pain, nhưng không nên gọi dopamine là “thuốc giảm đau do sex tạo ra”.
Oxytocin thì sao?
Oxytocin cũng có thể có vai trò antinociceptive trong một số điều kiện, nhưng dữ liệu về sexual orgasm ở người chưa đủ để nói oxytocin là nguyên nhân chính của post-orgasm analgesia.
Có phải orgasm luôn giảm đau?
Không.
Một nghiên cứu ở 26 phụ nữ kiểm tra pain threshold ở vùng sinh dục và cẳng tay trước/sau masturbation cho thấy sau orgasm, pain threshold ở vulvar vestibule có thể giảm, tức độ nhạy đau ở vùng đó tăng.
Điều này rất quan trọng: tác dụng analgesia có thể khác giữa vùng cơ thể, thời điểm đo, loại kích thích và từng người.
Tại sao đau vùng sinh dục có thể tăng trong khi đau nơi khác giảm?
Vùng sinh dục sau sexual activity có thể tăng sensitivity, chịu nhiều stimulation, ma sát và thay đổi blood flow. Vì vậy localized genital pain response có thể khác pain threshold ở tay hoặc vùng khác.
Cực khoái có giúp đau bụng kinh không?
Nhiều người báo cáo subjective relief sau masturbation hoặc orgasm. Về lý thuyết có thể liên quan endogenous pain modulation, pelvic muscle activity và relaxation.
Nhưng bằng chứng clinical trial mạnh cho menstrual pain còn hạn chế.
Còn đau đầu và migraine?
Một số bệnh nhân migraine báo cáo giảm đau sau sexual activity, nhưng một số khác đau tăng. Đây là ví dụ rõ rằng analgesic effects không nhất quán giữa các loại đau.
Sex có thể làm đau hơn trong những tình trạng nào?
Có thể xảy ra ở:
- pelvic pain;
- vulvodynia;
- dyspareunia;
- endometriosis;
- prostatitis/chronic pelvic pain;
- painful ejaculation;
- sexual headache.
Vì vậy “orgasm giảm đau” không có nghĩa nên cố đạt orgasm khi bản thân orgasm đang là trigger đau.
Có thể dùng orgasm thay thuốc giảm đau không?
Không.
Các nghiên cứu hiện tại thường có mẫu nhỏ, experimental pain, thời gian theo dõi ngắn và chưa kiểm tra treatment outcomes lâu dài.
Không có guideline quản lý đau nào xem orgasm là treatment chuẩn cho neuropathic pain, arthritis, cancer pain, postoperative pain hoặc chronic back pain.
Kết luận
Có bằng chứng thực nghiệm ở người cho thấy sexual stimulation và orgasm có thể làm pain threshold tăng tạm thời, đặc biệt trong một số nghiên cứu nhỏ ở phụ nữ.
Hệ opioid nội sinh, descending pain-modulation pathways, reward và autonomic changes có thể tham gia.
Nhưng khoa học chưa chứng minh công thức đơn giản “orgasm tiết endorphin → hết đau”, và effect không đồng nhất.
Internal link đề xuất: Cực khoái · Endorphin và hệ opioid · Migraine và tình dục · Đau khi quan hệ · Đau vùng chậu · Hệ thần kinh và cảm giác đau