Giải thích trong 30 giây: Âm hộ là phần cơ quan sinh dục nữ nằm ở bên ngoài cơ thể. Âm hộ không phải là âm đạo. Nó gồm nhiều cấu trúc khác nhau như gò mu, môi lớn, môi bé, âm vật, mũ âm vật, tiền đình âm hộ, lỗ niệu đạo, cửa âm đạo, các tuyến quanh cửa âm đạo và tầng sinh môn. Hình dạng, kích thước, màu sắc và mức độ đối xứng của âm hộ có thể rất khác nhau giữa mỗi người và phần lớn những khác biệt này là bình thường.
Âm hộ là gì?
Âm hộ là tên gọi chung cho các cấu trúc sinh dục nữ nằm ở phía ngoài cơ thể. Trong tiếng Anh, âm hộ được gọi là vulva.
Nhiều người thường gọi toàn bộ vùng sinh dục nữ là “âm đạo”, nhưng về mặt giải phẫu, âm hộ và âm đạo là hai khái niệm khác nhau.
- Âm hộ là phần bên ngoài mà chúng ta có thể nhìn thấy.
- Âm đạo là một ống nằm chủ yếu bên trong cơ thể, bắt đầu từ cửa âm đạo và kéo dài đến cổ tử cung.
Vì vậy, khi nhìn vào vùng sinh dục nữ từ bên ngoài, phần đang nhìn thấy chủ yếu là âm hộ chứ không phải toàn bộ âm đạo.
Âm hộ nằm ở đâu?
Âm hộ nằm giữa hai đùi, phía dưới vùng mu và phía trước hậu môn. Nó bao quanh lỗ niệu đạo và cửa âm đạo.
Các cấu trúc của âm hộ nằm rất gần nhau và cùng tham gia vào nhiều chức năng khác nhau như bảo vệ cơ quan sinh dục bên trong, cảm giác tình dục, tiểu tiện, bôi trơn và sinh sản.
Âm hộ gồm những bộ phận nào?
Âm hộ không phải là một bộ phận đơn lẻ. Nó là một nhóm nhiều cấu trúc giải phẫu nằm gần nhau.
1. Gò mu
Gò mu là vùng mô mềm nằm phía trên âm hộ và phía trước xương mu.
Trước tuổi dậy thì, vùng này thường khá phẳng và ít lông. Khi bước vào tuổi dậy thì, hormone sinh dục làm lông mu bắt đầu phát triển.
Bên dưới gò mu có một lớp mô mỡ giúp tạo lớp đệm bảo vệ vùng xương mu.
2. Môi lớn
Môi lớn là hai nếp da nằm ở phía ngoài của âm hộ.
Sau tuổi dậy thì, mặt ngoài môi lớn thường có lông. Bên trong môi lớn có mô mỡ, mạch máu, tuyến mồ hôi và tuyến bã.
Một trong những vai trò chính của môi lớn là giúp che phủ và bảo vệ các cấu trúc nhạy cảm nằm phía trong như môi bé, âm vật, lỗ niệu đạo và cửa âm đạo.
Kích thước và hình dạng môi lớn khác nhau giữa từng người. Một bên cũng có thể lớn hơn hoặc thấp hơn bên còn lại.
3. Môi bé
Môi bé là hai nếp mô nằm phía trong môi lớn.
Môi bé thường không có lông và chứa nhiều mạch máu cũng như đầu dây thần kinh.
Môi bé có thể rất nhỏ, nằm hoàn toàn bên trong môi lớn, hoặc có thể dài hơn và nhô ra ngoài. Hai bên môi bé cũng thường không hoàn toàn đối xứng.
Màu môi bé có thể hồng, đỏ nâu, nâu hoặc sẫm hơn vùng da xung quanh. Đây thường là những khác biệt tự nhiên của cơ thể.
4. Âm vật
Âm vật là một cơ quan có nhiều đầu dây thần kinh và đóng vai trò rất quan trọng trong cảm giác tình dục.
Phần nhỏ có thể nhìn thấy ở phía trên âm hộ được gọi là quy đầu âm vật. Tuy nhiên, phần nhìn thấy này chỉ là một phần nhỏ của toàn bộ âm vật.
Phần lớn âm vật nằm bên trong cơ thể và gồm nhiều mô cương, thân âm vật, hai chân âm vật và các cấu trúc liên quan.
Khi cơ thể được kích thích tình dục, lưu lượng máu đến âm vật tăng lên làm các mô này sung huyết và có thể tăng kích thước.
5. Mũ âm vật
Mũ âm vật là một nếp da bao phủ hoặc che một phần quy đầu âm vật.
Nó được hình thành từ phần trên của môi bé.
Mũ âm vật giúp bảo vệ phần quy đầu âm vật vốn rất nhạy cảm với tiếp xúc.
Mức độ che phủ khác nhau giữa mỗi người. Ở một số người, quy đầu âm vật dễ nhìn thấy; ở người khác, nó được mũ âm vật che nhiều hơn.
6. Tiền đình âm hộ
Tiền đình âm hộ là vùng nằm giữa hai môi bé.
Trong vùng này có lỗ niệu đạo, cửa âm đạo và các lỗ nhỏ của một số tuyến.
Tiền đình là một phần quan trọng của âm hộ nhưng thường ít được nhắc đến trong cách gọi thông thường.
7. Lỗ niệu đạo
Lỗ niệu đạo là nơi nước tiểu thoát ra khỏi cơ thể.
Nó nằm phía dưới âm vật và phía trên cửa âm đạo.
Lỗ niệu đạo và cửa âm đạo là hai lỗ hoàn toàn riêng biệt. Nước tiểu không đi ra từ âm đạo.
8. Cửa âm đạo
Cửa âm đạo là phần mở ra bên ngoài của ống âm đạo.
Máu kinh đi qua cửa âm đạo để ra ngoài cơ thể. Khi sinh qua đường âm đạo, em bé cũng đi qua ống âm đạo và cửa âm đạo.
Cửa âm đạo có khả năng thay đổi và co giãn nhờ các mô đàn hồi và hệ cơ xung quanh.
9. Màng trinh
Màng trinh là một lớp mô mỏng có thể nằm quanh một phần cửa âm đạo.
Màng trinh thường không phải là một “màng kín” che toàn bộ cửa âm đạo. Hình dạng, độ dày và lượng mô màng trinh rất khác nhau giữa từng người.
Màng trinh có thể thay đổi theo quá trình phát triển, vận động hoặc nhiều yếu tố khác. Hình dạng của màng trinh không thể được sử dụng một cách đáng tin cậy để xác định một người đã từng quan hệ tình dục hay chưa.
10. Tuyến Bartholin
Tuyến Bartholin là một cặp tuyến nhỏ nằm gần hai bên cửa âm đạo.
Các tuyến này tiết một lượng nhỏ dịch vào vùng tiền đình âm hộ.
Bình thường, tuyến Bartholin rất nhỏ và thường không thể nhìn thấy hoặc sờ thấy.
11. Tuyến Skene
Tuyến Skene, còn gọi là tuyến cạnh niệu đạo, nằm gần lỗ niệu đạo.
Các tuyến này tạo một số loại dịch và có liên quan đến hệ niệu-sinh dục.
Cấu tạo và mức độ phát triển của tuyến Skene có thể khác nhau giữa từng người.
12. Tầng sinh môn
Tầng sinh môn là vùng mô nằm giữa cửa âm đạo và hậu môn.
Phía sâu bên dưới vùng này có nhiều cơ và mô liên kết thuộc hệ thống sàn chậu.
Khi sinh qua đường âm đạo, tầng sinh môn có thể giãn đáng kể để tạo thêm không gian cho em bé đi qua.
Âm hộ có chức năng gì?
Âm hộ tham gia vào nhiều chức năng khác nhau của cơ thể.
- Giúp bảo vệ cửa âm đạo và các mô nhạy cảm bên trong.
- Bảo vệ khu vực quanh lỗ niệu đạo.
- Tham gia vào cảm giác tình dục, đặc biệt thông qua âm vật và hệ thống dây thần kinh vùng sinh dục.
- Thay đổi lưu lượng máu và hình dạng khi cơ thể được kích thích.
- Tạo lối vào âm đạo.
- Tham gia vào quá trình sinh con.
Âm hộ phản ứng thế nào khi được kích thích?
Khi có kích thích tình dục, hệ thần kinh gửi tín hiệu làm các mạch máu vùng sinh dục giãn ra và tăng lưu lượng máu đến âm hộ.
Âm vật có thể sung huyết và tăng kích thước. Môi bé cũng có thể trở nên đầy hơn hoặc thay đổi màu sắc do lượng máu tăng lên.
Cùng lúc đó, âm đạo thường bắt đầu xuất hiện dịch bôi trơn và các mô quanh cửa âm đạo có thể trở nên mềm, linh hoạt hơn.
Tuy nhiên, phản ứng sinh lý không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác cảm giác ham muốn. Một người có thể cảm thấy ham muốn nhưng ít bôi trơn, hoặc cơ thể có phản ứng sinh lý dù người đó không chủ động cảm thấy ham muốn.
Âm hộ của mọi người có giống nhau không?
Không. Âm hộ có mức độ đa dạng tự nhiên rất lớn.
Cũng giống như khuôn mặt, bàn tay hoặc hình dáng cơ thể, không có hai âm hộ hoàn toàn giống nhau.
Một số khác biệt tự nhiên thường gặp gồm:
- Môi bé có thể ngắn hoặc dài.
- Môi bé có thể nằm bên trong hoặc nhô ra ngoài môi lớn.
- Một bên môi bé có thể dài hơn bên kia.
- Môi lớn có thể đầy hoặc khá mỏng.
- Mũ âm vật có thể che nhiều hoặc ít phần quy đầu âm vật.
- Màu da vùng âm hộ có thể sáng hoặc sẫm hơn vùng da xung quanh.
- Lượng và cách phân bố lông mu khác nhau.
Những khác biệt này phần lớn chỉ phản ánh sự đa dạng bình thường của cơ thể con người.
Tại sao âm hộ có thể sẫm màu hơn vùng da khác?
Da ở môi lớn và đặc biệt là môi bé có thể có nhiều sắc tố hơn vùng da xung quanh.
Hormone, di truyền, tuổi tác, ma sát và quá trình phát triển trong tuổi dậy thì đều có thể ảnh hưởng đến màu sắc vùng sinh dục.
Vì vậy, âm hộ có màu hồng, đỏ nâu, nâu hoặc sẫm hơn vùng da khác không nhất thiết là dấu hiệu bất thường.
Hai bên âm hộ không đều có bình thường không?
Có. Sự bất đối xứng nhẹ giữa hai bên cơ thể là rất phổ biến.
Một bên môi bé có thể dài hơn, dày hơn hoặc có hình dạng khác bên còn lại. Môi lớn cũng có thể không hoàn toàn bằng nhau.
Nếu sự khác biệt này tồn tại từ lâu, không đau và không có triệu chứng mới xuất hiện thì thường chỉ là một biến thể giải phẫu tự nhiên.
Âm hộ thay đổi thế nào khi dậy thì?
Trước tuổi dậy thì, các cấu trúc của âm hộ còn nhỏ và chưa phát triển hoàn toàn.
Khi hormone sinh dục tăng lên trong tuổi dậy thì:
- Gò mu và môi lớn phát triển hơn.
- Môi bé có thể dài hơn và thay đổi màu sắc.
- Âm vật phát triển.
- Lông mu bắt đầu xuất hiện.
- Các mô âm hộ và âm đạo trưởng thành hơn.
- Dịch âm đạo sinh lý có thể bắt đầu xuất hiện.
Thời điểm và mức độ thay đổi khác nhau giữa từng người.
Âm hộ thay đổi khi mang thai thế nào?
Trong thai kỳ, hormone và lưu lượng máu đến vùng chậu tăng đáng kể.
Âm hộ có thể trở nên đầy hơn, sẫm màu hơn hoặc nhạy cảm hơn. Một số người có thể thấy các tĩnh mạch vùng âm hộ nổi rõ hơn.
Những thay đổi này thường liên quan đến hormone và hệ tuần hoàn trong thai kỳ.
Âm hộ thay đổi sau sinh thế nào?
Sau khi sinh qua đường âm đạo, các mô quanh cửa âm đạo và tầng sinh môn có thể bị kéo giãn.
Trong những tuần và tháng sau sinh, phần lớn mô sẽ dần hồi phục nhưng hình dạng âm hộ có thể không trở lại hoàn toàn giống trước khi mang thai.
Sự thay đổi này không đồng nghĩa với việc cơ quan sinh dục bị “hỏng” hoặc mất chức năng.
Âm hộ thay đổi khi mãn kinh thế nào?
Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, lượng estrogen giảm xuống.
Điều này có thể làm:
- Da và niêm mạc âm hộ mỏng hơn.
- Mô môi lớn giảm độ đầy.
- Âm đạo và âm hộ khô hơn.
- Độ đàn hồi của mô giảm.
- Vùng sinh dục dễ kích ứng hơn ở một số người.
Mức độ thay đổi rất khác nhau giữa từng người và không phải ai cũng gặp tất cả các biểu hiện này.
Âm hộ có cần làm sạch bên trong không?
Âm hộ là phần bên ngoài nên có thể được vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước sạch. Không cần cố làm sạch sâu bên trong âm đạo.
Âm đạo có cơ chế tự duy trì môi trường riêng thông qua dịch tiết, hệ vi sinh và độ pH.
Việc thụt rửa âm đạo hoặc sử dụng các sản phẩm có hương liệu mạnh có thể làm thay đổi môi trường tự nhiên và gây kích ứng ở một số người.
Những hiểu lầm phổ biến về âm hộ
“Âm hộ và âm đạo là cùng một bộ phận”
Không đúng. Âm hộ là nhóm cấu trúc nằm bên ngoài, còn âm đạo là một ống nằm chủ yếu bên trong cơ thể.
“Môi bé phải nằm hoàn toàn bên trong môi lớn”
Không đúng. Môi bé nhô ra ngoài môi lớn là một biến thể giải phẫu rất phổ biến.
“Hai bên âm hộ phải hoàn toàn đối xứng”
Không đúng. Một mức độ bất đối xứng là bình thường ở hầu hết các bộ phận cơ thể.
“Âm hộ sẫm màu là bất thường”
Không đúng. Vùng sinh dục thường có sắc tố khác với vùng da xung quanh.
“Có thể nhìn âm hộ để biết một người đã quan hệ hay chưa”
Không đúng. Hình dạng âm hộ, môi bé hoặc màng trinh không thể cho biết đáng tin cậy lịch sử hoạt động tình dục của một người.
“Quan hệ nhiều làm âm hộ hoặc âm đạo bị rộng vĩnh viễn”
Không có cơ sở để coi số lần quan hệ là nguyên nhân làm âm đạo “rộng” vĩnh viễn. Âm đạo là một cấu trúc đàn hồi có khả năng thay đổi kích thước trong nhiều tình huống khác nhau.
Tuổi tác, hormone, sinh con và tình trạng sàn chậu có ảnh hưởng lớn hơn đến cảm giác và độ nâng đỡ của vùng chậu.
Điều gì được xem là bình thường?
Không có một mẫu âm hộ duy nhất được xem là chuẩn.
Thông thường, những đặc điểm như môi bé dài, hai bên không đều, màu da sẫm hơn, môi lớn không giống nhau hoặc âm vật được mũ âm vật che nhiều hay ít đều có thể nằm trong phạm vi bình thường.
Điều quan trọng hơn hình dạng là xem có xuất hiện triệu chứng mới, đau hoặc thay đổi bất thường hay không.
Khi nào nên gặp bác sĩ?
Nên cân nhắc gặp bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu vùng âm hộ xuất hiện những thay đổi mới hoặc kéo dài như:
- Đau hoặc rát kéo dài.
- Ngứa nhiều.
- Sưng đột ngột.
- Xuất hiện khối hoặc cục mới.
- Vết loét không lành.
- Chảy máu không rõ nguyên nhân.
- Da thay đổi màu hoặc cấu trúc rõ rệt.
- Dịch bất thường kèm mùi mạnh, đau hoặc ngứa.
- Đau khi tiểu.
- Đau khi quan hệ hoặc khi chạm vào vùng âm hộ.
Một đặc điểm hình dạng hoặc màu sắc tồn tại từ lâu mà không gây triệu chứng thường chỉ là khác biệt tự nhiên.
Câu hỏi thường gặp
Âm hộ có phải là âm đạo không?
Không. Âm hộ là phần bên ngoài, còn âm đạo là ống nằm bên trong cơ thể.
Môi bé nhô ra ngoài có bình thường không?
Có. Đây là một biến thể giải phẫu rất phổ biến.
Hai bên môi bé khác nhau có bình thường không?
Có. Hai bên môi bé không hoàn toàn đối xứng là điều thường gặp.
Âm hộ có thay đổi theo tuổi không?
Có. Dậy thì, hormone, mang thai, sinh con và mãn kinh đều có thể làm hình dạng và cấu trúc mô âm hộ thay đổi theo thời gian.
Âm vật có phải chỉ là phần nhỏ nhìn thấy bên ngoài không?
Không. Phần nhìn thấy chỉ là quy đầu âm vật. Phần lớn cấu trúc âm vật nằm bên trong cơ thể.
Màu âm hộ sẫm có bình thường không?
Thường là có. Màu sắc vùng sinh dục chịu ảnh hưởng của sắc tố da, hormone, tuổi tác và di truyền.
Bài liên quan
- Âm hộ và âm đạo khác nhau thế nào?
- Môi lớn là gì và có chức năng gì?
- Môi bé dài hoặc không đều có bình thường không?
- Âm vật là gì và nằm ở đâu?
- Cửa âm đạo là gì?
- Màng trinh thực sự là gì?
Nguồn khoa học nên tham khảo
Thông tin về giải phẫu và sức khỏe âm hộ nên được đối chiếu với các nguồn y khoa đáng tin cậy như tài liệu giải phẫu học, ACOG, NHS, Cleveland Clinic, Mayo Clinic, Planned Parenthood và các tài liệu y khoa được bình duyệt.
Nội dung này nhằm mục đích giáo dục và giúp người đọc hiểu cơ thể, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.