Mãn kinh không đồng nghĩa với hết ham muốn tình dục. Một phụ nữ ở tuổi 50 vẫn có thể có ham muốn, cảm thấy kích thích, đạt cực khoái, tìm kiếm sự gần gũi và có một đời sống tình dục thỏa mãn. Tuy nhiên, menopause có thể liên quan đến thay đổi chức năng tình dục ở nhiều phụ nữ.
Tuổi 50 không đồng nghĩa chính xác với mãn kinh
Perimenopause là giai đoạn chuyển tiếp dẫn đến menopause. Menopause được xác nhận sau 12 tháng liên tục không có kinh mà không có nguyên nhân khác giải thích. Sau đó là postmenopause.
Menopause kết thúc một giai đoạn sinh sản, không tắt sexuality
Reproductive function và sexual function không phải một hệ thống duy nhất.
Một người không cần còn khả năng rụng trứng để cảm thấy hấp dẫn, có ham muốn, phản ứng với kích thích, trải nghiệm pleasure hoặc đạt cực khoái.
Estrogen thực sự thay đổi điều gì?
Estrogen có vai trò quan trọng đối với âm hộ, âm đạo và đường tiết niệu dưới. Khi estrogen suy giảm quanh và sau menopause, niêm mạc âm đạo có thể mỏng, khô và kém đàn hồi hơn; lubrication có thể giảm; một số phụ nữ xuất hiện burning, irritation, khó chịu hoặc đau.
Nhưng “Estrogen giảm = ham muốn biến mất” là suy luận quá đơn giản.
Testosterone và androgen: cũng không có công thức “giảm là hết ham”
Phụ nữ có testosterone và androgen trong suốt cuộc đời. Chúng liên quan đến sexual desire và một số domain khác nhưng không thể dùng một con số để suy ra libido.
Ham muốn trong não và thay đổi ở mô sinh dục là hai câu chuyện khác nhau
Một phụ nữ hoàn toàn có thể vẫn muốn gần gũi nhưng bôi trơn ít hơn, cần nhiều thời gian hơn để kích thích hoặc có burning và khó chịu.
Genitourinary syndrome of menopause – GSM – là gì?
Genitourinary syndrome of menopause (GSM) là thuật ngữ dùng cho một nhóm dấu hiệu và triệu chứng ở sinh dục và đường tiết niệu liên quan đến giảm estrogen và các sex steroids quanh và sau menopause.
- khô âm đạo;
- burning hoặc irritation;
- giảm lubrication;
- đau khi quan hệ;
- khó chịu ở âm hộ hoặc âm đạo;
- một số triệu chứng bàng quang và tiết niệu.
Khô âm đạo không có nghĩa là “cơ thể không muốn”
Desire ≠ lubrication.
Đau có thể thay đổi ham muốn qua quá trình học của não
Có thể hình thành chuỗi: dryness hoặc thay đổi mô → đau → dự đoán đau → lo lắng hoặc avoidance → giảm động lực tham gia hoạt động tình dục.
Giảm động lực vì dự đoán khó chịu không đồng nghĩa với việc hệ thống ham muốn trong não hoàn toàn không còn hoạt động.
Arousal ở tuổi 50 không phải libido
Một người có thể muốn gần gũi nhưng đáp ứng cơ thể chậm hơn. Một người khác ít có spontaneous desire nhưng sau khi có bối cảnh thân mật và kích thích phù hợp lại cảm thấy arousal và responsive desire xuất hiện.
Phụ nữ tuổi 50 còn có thể đạt cực khoái không?
Có. Menopause không tạo ra một công tắc sinh học làm phụ nữ mất khả năng orgasm.
Sexual satisfaction có thể khác hoàn toàn sexual frequency
Tần suất có thể giảm mà sự thỏa mãn không giảm tương ứng. Một người có thể ít hoạt động hơn nhưng mỗi trải nghiệm phù hợp hơn với điều cô ấy mong muốn.
SWAN đã thay đổi cách chúng ta nhìn tình dục quanh menopause như thế nào?
SWAN là nghiên cứu prospective longitudinal lớn, đa trung tâm và đa sắc tộc, theo dõi phụ nữ qua menopause transition. Dữ liệu cho thấy sexual desire giảm trung bình và vaginal/pelvic pain tăng, nhưng menopause transition không độc lập dự đoán sự giảm của tất cả domain.
Health, psychological functioning, importance of sex, marital status, relationship changes và vaginal dryness đều có ý nghĩa.
Ham muốn có giảm trung bình quanh menopause không?
Có bằng chứng về xu hướng giảm trung bình ở cấp độ quần thể.
Nhưng điều đó không có nghĩa mọi phụ nữ đều giảm, mức giảm giống nhau, libido về bằng không hay menopause là nguyên nhân duy nhất.
Vì sao một phụ nữ 55 tuổi vẫn có libido rất cao?
- sức khỏe tổng thể tốt;
- ít hoặc không đau;
- mối quan hệ tích cực;
- mức hấp dẫn cao đối với bạn tình;
- sexuality vẫn quan trọng;
- body confidence tốt;
- giấc ngủ ổn;
- stress thấp hơn;
- nhiều sự riêng tư hơn;
- sexual agency mạnh.
Vì sao một phụ nữ khác lại giảm ham muốn rất mạnh?
- GSM;
- đau;
- bốc hỏa;
- đổ mồ hôi đêm;
- mất ngủ;
- mệt mỏi;
- lo âu hoặc depressive symptoms;
- bệnh mạn tính;
- tác dụng của thuốc;
- thay đổi body image;
- xung đột quan hệ;
- hoặc bạn đời gặp vấn đề về sức khỏe tình dục.
Hot flashes và night sweats có liên quan gì đến libido?
Có thể xuất hiện chuỗi: vasomotor symptoms → sleep disruption → fatigue/mood burden → giảm khả năng chú ý đến và ưu tiên sexual motivation.
Sức khỏe mạn tính ở tuổi 50 cũng bắt đầu quan trọng hơn
Một vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng qua mệt mỏi, đau, khả năng vận động, body image, tâm trạng, thuốc hoặc lo lắng về sức khỏe.
Thuốc cũng phải được tính vào bức tranh
Một số thuốc có thể ảnh hưởng desire, arousal, lubrication hoặc orgasm ở một bộ phận người dùng. Không nên tự ý ngừng điều trị.
Tâm lý không phải yếu tố phụ
Anxiety, depressive symptoms, stress, grief, body image và thái độ đối với aging đều có thể thay đổi cách một người trải nghiệm tình dục.
Quan hệ vợ chồng có thể ảnh hưởng mạnh hơn một con số hormone
- mức hấp dẫn đối với bạn tình;
- cảm giác được yêu thương và tôn trọng;
- communication;
- intimacy;
- xung đột;
- resentment;
- mismatch libido;
- và lịch sử tình dục chung.
Không còn lo mang thai có làm ham muốn tăng?
Ở một số phụ nữ, việc không còn lo về mang thai ngoài ý muốn có thể giảm một nguồn anxiety và làm trải nghiệm tình dục thoải mái hơn. Nhưng điều này không áp dụng cho tất cả mọi người và không tự động làm libido tăng.
“Hết kinh = hết sinh lý”
Sai. Reproductive function ≠ sexual function.
“Khô = không còn ham”
Sai. Lubrication và desire là hai domain khác nhau.
“Ít quan hệ = không còn nhu cầu”
Sai. Frequency có thể giảm vì đau, partner availability, partner health, stress, bệnh lý hoặc thay đổi hình thức thân mật.
“Phụ nữ 50 không còn cần tình dục”
Đây là stereotype tuổi tác. Một số phụ nữ vẫn coi sexuality là phần quan trọng của đời sống, người khác không còn quan tâm nhiều; cả hai đều có thể bình thường.
Khi nào giảm ham muốn không phải bệnh?
Nếu libido thấp hơn trước nhưng người phụ nữ không distress, không đau và vẫn hài lòng với đời sống của mình, không có lý do chỉ dựa vào tuổi để patologize.
Khi nào nên tìm hiểu thêm?
- đau hoặc khó chịu;
- giảm ham muốn gây distress;
- thay đổi đột ngột;
- GSM ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống;
- thay đổi xuất hiện cùng vấn đề sức khỏe hoặc thuốc mới.
Kết luận
Mãn kinh kết thúc khả năng sinh sản tự nhiên theo một nghĩa sinh học nhất định; nó không phải công tắc tắt đời sống tình dục.