Giải thích trong 30 giây: IUD đồng không chứa hormone và tạo môi trường làm tinh trùng khó hoạt động; IUD nội tiết giải phóng progestin, chủ yếu làm đặc chất nhầy cổ tử cung và làm nội mạc tử cung mỏng hơn. Cả hai đều rất hiệu quả nhưng ảnh hưởng đến kinh nguyệt có thể khác nhau.
Tránh thai hoạt động ở bước nào?
Để có thai tự nhiên, tinh trùng phải tiếp cận được noãn và xảy ra thụ tinh. Các phương pháp tránh thai can thiệp vào một hoặc nhiều bước của quá trình này: ngăn tinh trùng đi vào đường sinh dục, ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng, làm tinh trùng khó di chuyển, hoặc ngăn tinh trùng và noãn gặp nhau.
Hiệu quả lý tưởng và hiệu quả trong đời thực
Một phương pháp có thể hoạt động rất tốt về mặt sinh học nhưng hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào việc người sử dụng có phải nhớ uống, thay, tiêm hoặc dùng đúng trong mỗi lần quan hệ hay không. Những phương pháp tác dụng dài như IUD và que cấy ít phụ thuộc vào trí nhớ nên khoảng cách giữa sử dụng lý tưởng và thực tế thường nhỏ hơn.
Phương pháp có hormone và không hormone
Một số phương pháp sử dụng estrogen, progestin hoặc cả hai để tác động lên rụng trứng và chất nhầy cổ tử cung. Những phương pháp khác như bao cao su hoặc IUD đồng không dựa vào hormone. “Có hormone” hay “không hormone” không tự động nói phương pháp nào tốt hơn; lựa chọn phụ thuộc sức khỏe và nhu cầu cá nhân.
Khả năng sinh sản sau khi ngừng
Phần lớn các phương pháp tránh thai có thể đảo ngược được thiết kế để khả năng sinh sản có thể trở lại sau khi ngừng hoặc tháo. Thời gian trở lại không giống nhau giữa các phương pháp. Triệt sản nam hoặc nữ khác biệt vì được lựa chọn với mục tiêu tránh thai lâu dài hoặc vĩnh viễn.
Phương pháp tránh thai có phòng STI không?
Hầu hết phương pháp tránh thai như thuốc, IUD, que cấy, miếng dán, vòng âm đạo, thuốc tiêm và triệt sản không phòng STI. Bao cao su có vai trò đặc biệt vì ngoài tránh thai còn giúp giảm nguy cơ lây truyền nhiều STI khi được sử dụng đúng và nhất quán.
Có thể kết hợp hai phương pháp không?
Có. Ví dụ một người có thể sử dụng IUD hoặc que cấy để có khả năng tránh thai rất cao và đồng thời dùng bao cao su để giảm nguy cơ STI. Mục tiêu của từng phương pháp có thể khác nhau.
Tác dụng phụ và mức độ phù hợp
Mỗi phương pháp có lợi ích, hạn chế và tác dụng phụ riêng. Tiền sử huyết khối, migraine có aura, hút thuốc ở một số nhóm tuổi, bệnh gan, thuốc đang sử dụng, tình trạng kinh nguyệt và mong muốn có thai trong tương lai có thể ảnh hưởng lựa chọn. Một phương pháp phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người khác.
Những hiểu lầm thường gặp
- Không có phương pháp tránh thai nào nên được coi là bảo đảm tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh.
- Thuốc tránh thai khẩn cấp không phải thuốc phá thai.
- IUD không phải phương pháp phá thai.
- Thuốc tránh thai thông thường không được xem là nguyên nhân gây vô sinh lâu dài.
- Xuất tinh ngoài và theo dõi lịch không bảo vệ khỏi STI.
Khi nào nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ?
Nên trao đổi với chuyên gia khi cần chọn phương pháp hormone hoặc tác dụng dài, có bệnh nền hay dùng thuốc khác, xuất hiện tác dụng phụ đáng lo, nghi ngờ tránh thai thất bại, hoặc cần xử lý sau quan hệ có nguy cơ. Với thuốc tránh thai khẩn cấp, thời gian là yếu tố quan trọng nên cần tìm thông tin đáng tin cậy sớm.
Câu hỏi liên quan
- Phương pháp tránh thai nào có hiệu quả cao nhất?
- IUD và que cấy khác nhau thế nào?
- Thuốc tránh thai khẩn cấp hoạt động ra sao?
- Bao cao su giảm nguy cơ STI như thế nào?
- Quên thuốc tránh thai nên xử lý theo nguyên tắc nào?
Nguồn khoa học nên tham khảo
Nên ưu tiên CDC, WHO, các tổ chức sản phụ khoa và kế hoạch hóa gia đình, cùng hướng dẫn chính thức của sản phẩm hoặc chuyên gia y tế. Khuyến nghị có thể khác theo loại thuốc, tuổi, bệnh nền và quốc gia.
Nội dung nhằm mục đích giáo dục và không thay thế tư vấn tránh thai cá nhân từ bác sĩ hoặc dược sĩ.